Iliauni_Logo

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი

მეცნიერებისა და ხელოვნების ფაკულტეტი

სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამები:
„ჯანდაცვის პოლიტიკა და მენეჯმენტი“, „სადაზღვევო საქმე“

2013 წლის 10 დეკემბერს
ატარებს

სამეცნიერო კონფერენციას

სადაზღვევო საქმის, ჯანდაცვის და ფარმაციის პოლიტიკისა და მენეჯმენტის აქტუალური პრობლემები

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, G 106 – ე აუდიტორია

დღის წესრიგი

11:00 – 11:30 am კონფერენციის გახსნა
გიგი თევზაძე. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი

თენგიზ ვერულავა. სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამების „ჯანდაცვის პოლიტიკა და მენეჯმენტი“ და „სადაზღვევო საქმე“ ხელმძღვანელი:
სამაგისტრო და სადოქტორო პროგრამები „ჯანდაცვის პოლიტიკა და მენეჯმენტი“ და „სადაზღვევო საქმე“ ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში

11:30 – 11:45 am ნათია ლანდია, დოქტორანტი:
რეფორმები პენიტენციალურ ჯანდაცვის სისტემაში

11: 45 – 12:00 am ნინო მახაშვილი, დოქტორანტი:
ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები ომის შედეგად დაზარალებულ მოსახლეობაში. პოლიტიკის შედეგები

12:00 – 12:15 am ქეთევან ომანაძე, მაგისტრანტი:
ჯანდაცვის სასწავლო პროგრამების ბაზრის მარკეტინგული ანალიზი: თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტსა და ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტს შორის შედარებითი კვლევა

12:15 – 12:30 am გიორგი მზარელუა, მაგისტრი
არამომგებიანი საავადმყოფოები და მათი განვითარება საქართველოში

12:30 – 12:45 pm რუსუდან პატარიძე, მაგისტრანტი:
მედიკამენტების ფინანსური ხელმისაწვდომობა საპენსიო ასაკის მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში

12:45 – 1:00 pm განხილვები/დისკუსია

1:00 – 1:30 pm შესვენება

1:30 – 1:45 pm გიორგი ლომინაძე, დოქტორანტი:
ჯანდაცვა და თავისუფალი ბაზარი

1:45 – 2:00 pm ნელი კილასონია, მაგისტრანტი:
ფინანსური რისკების დაზღვევის ტენდენციები საქართველოში

2:00 – 2:15 pm თეონა ელიაშვილი, მაგისტრანტი:
საკრედიტო დაზღვევის თავისებურებები საქართველოს სადაზღვევო ბაზარზე

2:15 – 2:30 pm ნინო კანდელაკი, მაგისტრი
ნარკოდამოკიდებულების პრევენცია მოზარდებში

2:30 – 2:45 pm თამარ წიგნაძე, მაგისტრანტი:
სადაზღვევო კომპანია როგორც ობლიგაციების ემიტენტი

2:45 – 3:00 pm ლიკა ძაგნიძე, მაგისტრანტი
სადაზღვევო კომპანიების ლიცენზირება საქართველოს სადაზღვევო ბაზარზე

3:00 – 3:15 თამარ ლომთაძე, მაგისტრანტი:
შემოგარსული ტაბლეტების წარმოების დატაბლეტების პროცესში კრიტიკული წერტილების დადგენა HACCP-ის მეთოდით

3:15 – 3:30 pm შესვენება

3:30 – 4:00 pm მიშელ სპარერი. ჯანდაცვის პოლიტიკის და მენეჯმენტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, კოლუმბიის უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის პროფესორი: აშშ-ის ჯანდაცვის სისტემის რეფორმები

4:00 – 6:00 pm დისკუსია/განხილვები, ინდივიდუალური შეხვედრები სტუდენტებთან.
თემა: სადაზღვევო საქმე, საზოგადოებრივი ჯანდაცვა, ჯანდაცვისა და ფარმაციის პოლიტიკა და მენეჯმენტი: კვლევითი პროექტები

ჩანასახი

ვასილ გონაშვილი, ნინო ხიზანიშვილი – ჩანასახის სიცოცხლის უფლება საქართველოსა და მსოფლიოში

სიცოცხლის უფლების აღიარების და მისი შეზღუდვის საკითხი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და პრობლემატურია თანამედროვე მსოფლიოში. ადამიანის უფლებათა სფეროში მოქმედი საერთაშორისო აქტები აღიარებენ სიცოცხლის უფლებას, მაგრამ, უმეტეს შემთხვევაში, გაურკვეველია, თუ რა პერიოდიდან არის დაცული სიცოცხლის უფლება – ბავშვის ჩასახვის მომენტიდან თუ დაბადების მომენტიდან. ადამიანის უფლებათა ევროპის კომისიამ თავი შეიკავა აბორტის კონტექსტში სიცოცხლესთან დაკავშირებით რაიმე დეფინიციის გაკეთებისგან. მხოლოდ რამდენიმე აქტი არსებობს, სადაც სიცოცხლის უფლების დასაწყისად პირდაპირ არის აღიარებული ბავშვის ჩასახვის მომენტი.

დაბადებამდე ბავშვის უფლების თემას ეხება ბავშვის უფლებათა კონვენცია, რომელსაც საქართველო 1994 წლიდან მიუერთდა. იგი პირდაპირ და ცალსახად აღიარებს ბავშვის სამართლებრივი დაცვის უფლებას მის დაბადებამდე. ამ ნორმის საფუძველზე და კონვენციაში აღნიშნული პრინციპების გათვალისწინებით, მსოფლიო ქვეყნებმა შექმნეს კანონმდებლობა, სადაც გარკვეული პირობების დაცვით, უზრუნველყოფილია ბავშვის სიცოცხლის უფლება მის დაბადებამდე. მიუხედავად იმისა, რომ ჩანასახის უფლებები ერთერთი აქტუალური საკითხია თანამედროვე მსოფლიოს სამართლებრივ სივრცეში.

კვლევა დამყარებულია მსოფლიოში მოქმედ ძირითად საერთაშორისო აქტებზე, სასამართლო პრეცედენტებზე, 190 ქვეყნის კანონმდებლობასა და საქართველოს შესაბამის ნორმატიულ აქტებზე. კვლევის თანახმად, ზოგიერთი ქვეყნის კანონმდებლობა საერთოდ კრძალავს ნაყოფის სიცოცხლის უფლებაში ჩარევას და, შესაბამისად, აკრძალულია აბორტის ნებისმიერი ფორმა. ასეთი მსოფლიოში სულ 6 ქვეყანაა: მალტა, ვატიკანი, დომინიკის რესპუბლიკა, ელ–სალვადორი, ნიკარაგუა და ჩილე. ქვეყნების უმეტესი ნაწილი კი, გარკვეულ შემთხვევებში, ითვალისწინებს აბორტის გაკეთების შესაძლებლობას.

ნაყოფის სიცოცხლის უფლებაში ჩარევის სამართლებრივი საფუძვლები (ჩვენებები) ძირითადად რამდენიმე ჯგუფად შეიძლება დაიყოს: სამედიცინო, სოციალური, ეთიკური და ევგენური (სქემა 1). სამედიცინო ჩვენებაში მოიაზრება მდგომარეობა, როდესაც აუცილებელია დაუბადებელი ბავშვის სიცოცხლის მოსპობა – ორსულობის შეწყვეტა ქალის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის სერიოზული საფრთხის არსებობისას. მსოფლიოს უმეტეს ქვეყნებში სწორედ აღნიშნული საფუძველი გვხვდება. თავის მხრივ, ჯანმრთელობის საფრთხეში იგულისხმება შესაძლო ზიანის მიყენება დედის ფიზიკური და მენტალური ჯანმრთელობისათვის, მაგალითად, ავსტრია, ბელგია, ფინეთი, გერმანია და სხვ. აღსანიშნავია, რომ სიცოცხლის საფრთხის არსებობა, როგორც სამედიცინო ჩვენება, იმდენად მნიშვნელოვანია, რომ ქვეყნების დიდი ნაწილი (46 ქვეყანა) ჩვენებების მხოლოდ ამ ფორმას ითვალისწინებს და არ არის ნებადართული დედის ინიციატივით ან სხვა საფუძვლებით აბორტის გაკეთება. ასეთი ქვეყნები ძირითადად ამერიკისა და აფრიკის კონტინენტებზე გვხვდება. ქვეყნების ნაწილში (15 ქვეყანა) აბორტის გაკეთების საფუძვლებად არა მხოლოდ სიცოცხლის, არამედ ერთობლივად ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის ჩვენებები გვხვდება, სხვა ჩვენებების გათვალისწინების გარეშე.

სოციალური ჩვენების დროს სახეზეა სოციალურ-ეკონომიკური გარემოებები ანუ ოჯახის მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობა, როდესაც შეუძლებელია ბავშვის ცხოვრებისა და აღზრდისათვის აუცილებელი მინიმალური პირობების შექმნა. მაგ. ისლანდია, ისრაელი, იტალია, იაპონია და სხვ. აქვე აღსანიშნავია, რომ სოციალური ჩვენებები დამოუკიდებლად არც ერთ ქვეყანაში არ გვხვდება და ისინი სხვა ჩვენებებთან ერთად გამოიყენება.

ეთიკური ჩვენება ნიშნავს მდგომარეობას, როდესაც ბავშვი ჩასახულია საზოგადოების ზოგადი ზნეობრივი შეხედულებების საწინააღმდეგო ფორმით, მაგალითად, დანაშაულებრივი ჩარევის (გაუპატიურების) შედეგად (ფინეთი, ბრაზილია, იაპონია) ან ინცესტის გზით (რუმინეთი, პოლონეთი, ისლანდია, ეთიოპია, ახალი ზელანდია, ბოლივია). მხოლოდ ეთიკური ჩვენების გამო აბორტის გაკეთების შესაძლებლობა გვხვდება 4 ქვეყანაში (ბრაზილია, სუდანი, მალი, ბუტანი). სხვა ქვეყნებში იგი სხვა საფუძვლებთან ერთად გამოიყენება.

ევგენური ჩვენება კი გულისხმობს მდგომარეობას, როდესაც არსებობს საშიშროება, რომ დაიბადოს არაჯანმრთელი, ფიზიკური ნაკლის მქონე ბავშვი. მაგალითად, ფინეთი, დიდი ბრიტანეთი, ავსტრია, ჩეხეთი, საფრანგეთი, იტალია. აღნიშნული ჩვენება მარტო არ გვხვდება და ძირითადად გამოიყენება სამედიცინო ჩვენებასთან ერთად.

ზოგიერთი ქვეყნის კანონმდებლობა ითვალისწინებს დაუბადებელი ბავშვის სიცოცხლის მოსპობის შესაძლებლობას იმ შემთხვევაში, როდესაც ბავშვი ჩასახულია არასრულწლოვანი ან გარკვეულ ასაკს მიღწეული ქალის ორგანიზმში. აღნიშნული შემთხვევა თავისთავად გულისხმობს სამედიცინო და ეთიკური ჩვენებების ერთობლივ არსებობას და გვხვდება მაგალითად, ისრაელში, სადაც 17 წლამდე და 40 წლის ზემოთ ასაკის ქალებთან დაკავშირებით გამოიყენება; ასევე ესტონეთში – 15-მდე და 45 წლის ზემოთ ასაკის ქალებისთვის, ხოლო რუმინეთში მისი მხოლოდ ზედა ასაკობრივი ზღვარია დადგენილი (45 წლის ზემოთ).

დედის სურვილით ნაყოფის სიცოცხლის მოსპობის პერიოდულობის მიხედვით მსოფლიო ქვეყნების კლასიფიკაცია ასეთია:

1. როდესაც აბორტის გაკეთება აკრძალულია ჩანასახის განვთარების ნებისმიერ სტადიაზე, მიუხედავად დედის სურვილისა (ზემოაღნიშნული 6 ქვეყანა);

2. როდესაც აბორტის გაკეთება აკრძალულია დედის სურვილით ჩანასახის განვითარების ნებისმიერ სტადიაზე, გარდა გარკვეული ჩვენებების არსებობისა. ამ შემთხვევაში აბორტი უკანონოდ ჩაითვლება ნებისმიერ დროს, თუ არ არსებობს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შესაბამისი საფუძველი.

3. როდესაც აბორტი კანონიერად ითვლება დედის სურვილის შემთხვევაში ბავშვის განვითარების თავდაპირველ სტადიაზე, ხოლო შემდგომ პერიოდში ბავშვის სიცოცხლის შეწყვეტა შეიძლება მხოლოდ კანონმდებლობით დადგენილი გარკვეული ჩვენებების არსებობისას. ეს მოდელი ძირითადად ევროპის კონტინენტზე და დსთ–შია გავრცელებული. როგორც კვლევაშია აღნიშნულია, დედის სურვილით ბავშვის განვითარების შემდეგ სტადიაზეა ნებადართული აბორტის გაკეთება: მაგალითად, პორტუგალიასა და თურქეთში დედის სურვილით აბორტის გაკეთება სხვა ჩვენებების არსებობის გარეშე ნებადართულია ნაყოფის განვითარების პირველი 10 კვირის განმავლობაში, ესტონეთში – 11 კვირის, ავსტრიაში, დანიაში, ჩეხეთში, ინდოეთსა და ნორვეგიაში – 12 კვირის, იტალიაში – 13 კვირის, ესპანეთში, საფრანგეთში, რუმინეთში, ბელგიაში, გერმანიაში – 14 კვირის, შვედეთსა და შვეიცარიაში – 18 კვირის, ხოლო იაპონიასა და დიდ ბრიტანეთში – 24 კვირის განმავლობაში.

4. როდესაც აბორტი კანონიერად ითვლება დედის სურვილის შემთხვევაში ბავშვის განვითარების ნებისმიერ სტადიაზე და, შესაბამისად, მისი სიცოცხლის მოსასპობად არც რაიმე სახის ჩვენების არსებობაა დადგენილი, მაგალითად, აშშ–ში, კანადასა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში (სქემა 2).

შესაბამისი საერთაშორისო კონვენციებიდან გამომდინარე, ამერიკისა და აფრიკის კონტინენტებზე აბორტი ძირითადად აკრძალულია დედის სურვილის შემთხვევაში და, პირიქით, ნებადართულია ქალის სიცოცხლისათვის საფრთხის არსებობისას. ევროპაში ჩვენებების შედარებით თავისუფალი რეჟიმი მოქმედებს და აბორტი უფრო მეტად არის ლეგალიზებული. დასავლეთ და ცენტრალური ევროპის ქვეყნების უმეტესობაში იგი ნებადართულია ნებისმიერ დროს. ზოგიერთ ევროპულ ქვეყანაში იგი შეზღუდულია ვადებით, თუმცა აბორტის გაკეთების საფუძვლები თითქმის ყველგან მოქმედებს. სპეციფიკურ სურათს ვხვდებით დსთ–ს ქვეყნებში. აქ აბორტის გაკეთება დედის სურვილით შესაძლებელია მხოლოდ 1–ლ ტრისემესტრში, ხოლო მე–2 ტრისემესტრში იგი ნებადართულია შესაბამისი ჩვენებების არსებობისას.

საქართველოს კანონმდებლობა ჩანასახის უფლების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის კვლევის შედეგად, ორსულობის ნებაყოფლობითი შეწყვეტა, მისი განხორციელების პერიოდულობის თვალსაზრისით, იყოფა 2 სახედ: ორსულობის ნებაყოფილობითი შეწყვეტა, როდესაც ნაყოფის ასაკი არ აღემატება 12 კვირას და როდესაც ნაყოფის ასაკი 12-დან 22 კვირამდეა. 22 კვირის შემდგომ აბორტის გაკეთების შესაძლებლობას საქართველოს კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს.

12 კვირამდე ჩანასახის არსებობისას ორსულობის ნაბაყოფილობითი შეწყვეტა უნდა მოხდეს ორსულის ინიციატივით, მხოლოდ სათანადო უფლების მქონე სამედიცინო დაწესებულებაში, სერტიფიცირებული ექიმის მიერ. 12-დან 22 კვირამდე ნაყოფის სიცოცხლის მოსპობის პროცედურა უფრო გართულებულია და ასევე აუცილებელია გარკვეული ჩვენებების (საფუძვლების) არსებობა. ორსულის განცხადების შემთხვევაში, ორსულობის შეწყვეტის სამედიცინო ჩვენებები დადგენილი უნდა იქნეს კომისიური წესით.

საქართველოს კანონმდებლობაში არ არის საუბარი ევგენური ჩვენებების (ნაყოფის დეფექტის) არსებობისას ნაყოფის სიცოცხლის მოსპობის შესაძლებლობაზე. ამდენად, ევგენური ჩვენებები საქართველოში არ არის აღიარებული. ამ შემთხვევაში გაურკვეველია, თუ როგორ უნდა გადაწყდეს საკითხი, როდესაც 12-დან 22 კვირამდე ბავშვს აღმოაჩნდება ჯანმრთელობის სერიოზული დეფექტი. ამიტომ, კვლევის ავტორებს მართებულად მიაჩნიათ, რომ კომისიას ჰქონდეს უფლება, დედის განცხადების საფუძველზე შეისწავლოს ასევე ევგენური ჩვენებების არსებობა, რაც გახდება აბორტის გაკეთების საფუძველი 12–დან 22 კვირის ნაყოფის ჯანმრთელობის დეფექტის არსებობისას.

საქართველოში ნაყოფის სიცოცხლის მოსპობისათვის ამჟამად სოციალური ჩვენებები არ არის გათვალისწინებული. საქართველოს კანონმდებლობაში მოცემული იყო ისეთი ჩვენებებიც, რომლებიც არ ჯდებოდა ჩვენებების არც ერთ ჯგუფში, მაგალითად: ქმრის გარდაცვალება ცოლის ორსულობის დროს; ქალის ან მისი ქმრის ყოფნა თავისუფლების აღკვეთის ადგილებში; განქორწინება ორსულობის დროს; ოჯახში შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვის არსებობა; დაუქორწინებელი ქალის ფეხმძიმობა.

არასამედიცინო ჩვენებებს საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, ასევე მიეკუთვნებოდა ე.წ ეთიკური ჩვენებები: ორსულობა გაუპატიურების შედეგად და სასამართლო გადაწყვეტილების არსებობა მშობელთა უფლებების შეწყვეტის ან შეზღუდვის შესახებ. 2007 წლიდან ზემოაღნიშნული ჩვენებებიდან დარჩა მხოლოდ ორსულობა გაუპატიურების შედეგად, თუ ის აღიარებულია სასამართლოს მიერ.

საქართველოს კანონმდებლობა ასევე ითვალისწინებს ორსულობის შეწყვეტის ისეთ ჩვენებებსაც, რომლებიც დაკავშირებულია ორსული ქალის ასაკთან. კერძოდ, თუ ქალის ასაკი არ აღემატება 15 წელს ან პირიქით, გადაცილებულია 45 წელს, მას უფლება აქვს, ამ მოტივით მიმართოს ორსულობის ხელოვნურად შეწყვეტას.

ამრიგად, მართალია საქართველოს კანონმდებლობა გარკვეულწილად შეესაბამება ძირითად ევროპულ სტანდარტებს, მაგრამ ასევე საჭიროებს ცვლილებებს. კერძოდ, 12 კვირის ბავშვი უკვე ისეა განვითარებული, რომ შესაძლებელია მისი სქესის დადგენა, რაც გარკვეულ შემთხვევებში, შესაძლოა, ბოროტად იყოს გამოყენებული, თუ მშობლებისათვის მიუღებელია ბავშვის სქესი. ამიტომ, ავტორებს მართებულად მიაჩნიათ, 12-კვირიანი პერიოდის დაწევა იქამდე, სანამ ბავშვი განვითარების აღნიშნულ სტადიას მიაღწევს. ამასთან, ჩანასახს 8 კვირამდე ეწოდება ემბრიონი, ხოლო შემდგომ დაბადებამდე _ ფეტუსი. ამიტომ, დედას თავისი სურვილით აბორტის გაკეთების შესაძლებლობა უნდა ჰქონდეს ჩანასახის 8 კვირამდე პერიოდში.

მსოფლიოს 200–მდე ქვეყნის ანალიზის საფუძველზე, ქვეყნების 69%–ში დედის სურვილით აბორტის გაკეთება აკრძალულია, 15%–ში – ნებადართულია პირველ ტრისემესტრში, ხოლო 16%–ში – ნებისმიერ დროს. ამდენად, წინადადება სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს.

ავტორთა მოსაზრებით, 8-დან 22 კვირამდე ნაყოფის აბორტი შესაძლებელი უნდა იყოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ:

ა) საფრთხე ემუქრება დედის სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას;
ბ) ბავშვს აქვს სერიოზული თანდაყოლილი ნაკლი;
გ) ბავშვი ჩაისახა გაუპატიურების ან ინცესტის (სისხლის აღრევის) შედეგად.

წყარო: ჟურნალი, თსუ მეცნიერება. ივლისი. 2013 წელი

images

სწავლების ინტერაქტიული მეთოდები – შემთხვევის ანალიზი

მეთოდის ისტორიული განვითარება

შემთხვევის ანალიზი როლურ და სიმულაციურ თამაშებთან ერთად მიეკუთვნება სწავლების იმ ინტერაქტიულ მეთოდთა რიცხვს, რომლებიც მოსწავლეებს რეფლექსური და გადაწყვეტილების მიღებისკენ ორიენტირებული ქცევისთვის განაწყობს. მისი მიზანია, განუვითაროს მოსწავლეებს ანალიტიკური, შემოქმედებითი, კრიტიკული აზროვნება და გადაწყვეტილების დამოუკიდებლად მიღების უნარი. ეს მეთოდი პრობლემაზე დაფუძნებული სწავლების მეთოდთა რიცხვს მიეკუთვნება. ასეთი ტიპის სწავლების დროს მოსწავლეები რეალური ცხოვრებისეული პრობლემების კვლევის გზით იძენენ მნიშვნელოვან გამოცდილებას, რომელიც მათ მთელი სიცოცხლე გამოადგება წარმატების მისაღწევად.

შემთხვევის ანალიზი როგორც სწავლების მეთოდი პირველად ჰარვარდის სამართლის სკოლაში გამოიყენეს. ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორებმა ტრადიციული ლექციური მეთოდის გვერდით ალტერნატიულის დანერგვა დაიწყეს, რომელიც ორიენტირებული იყო პრაქტიკულ/რეალურ შემთხვევათა დისკუსიებზე, რეალური სიტუაციების ანალიზზე, პრობლემის გადაჭრის ალტერნატიული გზების ძიებაზე. მეთოდს უფრო და უფრო ინტენსიურად იყენებდნენ და დროთა განმავლობაში შემთხვევის ანალიზი სწავლების დამოუკიდებელ კონცეფციად ჩამოყალიბდა. სპეციალურ ლიტერატურაში შემთხვევის ანალიზს ხშირად ჰარვარდის მეთოდად იხსენიებენ.

ამჟამად აღნიშნულ მეთოდს ინტენსიურად იყენებენ სტუდენტთა მომზადებისა და პროფესიული განვითარების პროგრამებში, თუმცა ბოლო ხანს დასავლეთში აქტიურად დაიწყო მისი დანერგვა ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლებშიც.

მეთოდის ძირითადი სტრუქტურა

შემთხვევის ანალიზის არსი იმაში მდგომარეობს, რომ სტუდენტები/მოსწავლეები მსჯელობენ პრაქტიკიდან მოპოვებულ/ცხოვრებისეულ შემთხვევებზე და ჯგუფური დისკუსიით იძენენ უნარს, ეძებონ ალტერნატიული გადაწყვეტილებები, დაასაბუთონ მათი მართებულობა და საჭიროება და შეაჯერონ რეალობასთან. წესისამებრ, შემთხვევების განხილვა ხდება პატარა ჯგუფებში (ოთხიდან ექვს კაცამდე), რომლებიც “საქმის მასალებს” ეცნობიან, შეიმუშავებენ წინადადებებს და მათ აუდიტორიას წარუდგენენ. ამ დროს მოსწავლეები სწავლობენ ინფორმაციის შეკრებას, კითხვების დასმას, მასალის შეფასებას, ალტერნატივების ჩამოყალიბებას, გადაწყვეტილების მიღებას და სხვ. დიდაქტიკურად სწორად წარმართული შემთხვევის ანალიზის დროს გამოყენებულია სხვადასხვა თვალსაჩინო მასალა – ტაბულები, დიაგრამები, ფოტოსურათები, ფილმები, კარიკატურები და სხვ.

მეთოდის ეფექტიანობა

პრაქტიკაში შემთხვევის ანალიზის სხვადასხვა ვარიანტი ჩამოყალიბდა, რომელთა ძირითადი მიზნები ერთმანეთისგან განსხვავებულია, მაგრამ მათ აქვთ ერთი მთავარი დამახასიათებელი ნიშანი – შემთხვევები რეალური, ცხოვრებისეული გამოცდილებიდან არის აღებული და მათზე მუშაობა სტუდენტს/მოსწავლეს საშუალებას აძლევს, მოახდინოს მიღებული თეორიული ცოდნის ინტეგრირება რეალურ ცხოვრებასთან. ამ დროს მოსწავლე სასწავლო პროცესის აქტიური მონაწილეა, რომელსაც თავად უხდება წამოჭრილ პრობლემასთან გამკლავება – იგი არკვევს, რა უნდა იცოდეს პრობლემის უკეთ გასაგებად, დამოუკიდებლად ეძებს საჭირო ინფორმაციას (წიგნებს, გამოკვლევებს, ანგარიშებს, ელექტრონულ ინფორმაციას) და ა.შ. ამის შემდეგ იგი, აღჭურვილი ახალი ცოდნით, კვლავ უბრუნდება პრობლემას, ეძებს და პოულობს გადაჭრის საუკეთესო გზას. ბოლოს მოსწავლე აფასებს საკუთარ და ჯგუფის სხვა წევრთა მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებს და მათ რეალურად მიღებულ გადაწყვეტილებას ადარებს. ყოველივე ეს მას ეფექტიან, დამოუკიდებელ სწავლაში ეხმარება. შემთხვევის ანალიზით სწავლა მოსწავლისთვის უფრო საინტერესო და სახალისოა, რაც ზრდის მის შინაგან მოტივაციას და შესასწავლი საგნისადმი ინტერესს.

მეთოდის ვარიანტები

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, შემთხვევის ანალიზის რამდენიმე ინტერპრეტირებული ვარიანტი არსებობს:

1. Case-Stady მეთოდი – მეთოდის ამ ვარიანტში შემთხვევები საკმაოდ ვრცლად არის აღწერილი, მოცემულია დაწვრილებითი ინფორმაცია საკითხის/პრობლემის ირგვლივ და რეალურად გამოყენებული გადაჭრის გზა, თუმცა რა პრობლემასთან გვაქვს საქმე, პირდაპირ არ ჩანს – ის შეფარვით არის ნაჩვენები სიტუაციაში. შემთხვევის დამუშავების დროს აქცენტი, პირველ რიგში, დაისმის პრობლემის იდენტიფიცირებაზე, ასევე – ანალიზზე, სინთეზზე, პრობლემის გადაჭრის განსხვავებული გზის პოვნაზე და მისი მართებულობის დასაბუთებაზე.

2. Case-Problem მეთოდი – ამ ვარიანტში პრობლემა უკვე მკაფიოდ არის წარმოჩენილი, ასე რომ, სტუდენტების/მოსწავლეების მთელი ძალისხმევა მიმართულია პრობლემის გადაჭრის სხვადასხვა ალტერნატივის შემუშავებისკენ, მართებულობის დასაბუთებისკენ და საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისკენ.

3. Case-Incident მეთოდი – ამ ვარიანტის შემთხვევაში მოსწავლეთა საქმიანობა უმთავრესად ინფორმაციის მოძიებისკენ არის მიმართული, რადგან წარმოდგენილი შემთხვევა არასრულია და არ შეიცავს პრობლემის ამოსაცნობად, საანალიზოდ და გადაჭრის გზების საძიებლად საჭირო ყველა ინფორმაციას. ამ ვარიანტზე მუშაობისას მოსწავლეები თავად უნდა მიხვდნენ, რა აკლია მოცემულობას და დამატებითი ინფორმაცია მოიპოვონ. ამ ვარიანტზე მუშაობა საკმაოდ დიდ დროს მოითხოვს, თუმცა იგი პრაქტიკასთან, ცხოვრებისეულ გამოცდილებასთან ყველაზე ახლოს მდგომად განიხილება, რადგან მოსწავლეებს დამატებითი ინფორმაციის მოძიების პროცესში რეალურად უხდებათ შეხება აღნიშნულ შემთხვევასთან/პრობლემასთან.

4. Stated-Problem მეთოდი – ეს ვარიანტი იმით გამოირჩევა, რომ სიტუაციაშივეა მოცემული პრობლემის გადაჭრის გზები და მათი მართებულობის დასაბუთება. მოსწავლეებმა უნდა გააანალიზონ პრობლემის გადაჭრის თითოეული გზა, გამოყონ მათი ძლიერი და სუსტი მხარეები, კრიტიკულად შეაფასონ არსებული ხედვები, ეძებონ, იპოვონ და დაასაბუთონ გადაჭრის საკუთარი გზა.

შემთხვევის ანალიზი

შემთხვევის ანალიზის ზემოთ მოყვანილი ვარიანტები ამოღებულია წიგნიდან: Kaiser, F. J. Entscheidungstraining. Die Methoden der Entscheidungsfindung. Bad Heilbrunn 1976)

შემთხვევის ანალიზზე მუშაობის ფაზები

შემთხვევის ანალიზზე მუშაობის ექვსი ფაზა გამოიყოფა, რომელთა თანამიმდევრობა, თითოეული ფაზის დროს განსახორციელებული აქტივობა და მიზანი ქვემოთ მოყვანილ ცხრილშია წარმოდგენილი.

ცხრილი ადაპტირებულია წყაროებიდან:
Kaiser (Hrsg.): Die Fallstudie. Theorie und Praxis der Fallstudiendidaktik (Forschen und Lernen, Bd. 6) Bad Heilbrunn 1983
Hoffmann, B.; Langefeld, U.: Methoden-Mix, 1998

შემთცვევის ანალიზი 2

შემთხვევის ანალიზის ზემოთ წარმოდგენილი სტრუქტურა გამოხატავს გადაწყვეტილების მიღების პროცესის ტიპურ მიმდინარეობას, თუმცა ამ პროცესის ცალკეული ფაზა შეიძლება როგორც გამორჩეულად სწრაფად, ასევე გამორჩეულად ნელა მიმდინარეობდეს ან საერთოდ გამოტოვებულ იქნეს მეთოდის ამა თუ იმ ვარიანტის შემთხვევაში.

სოფიკო ლობჟანიძე
http://mastsavlebeli.ge

DAAD –Deutscher Akademischer Austauschdienst

DAAD –Deutscher Akademischer Austauschdienst

გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახური (DAAD – Deutscher Akademischer Austauschdienst)

რა არის DAAD?

გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახური (DAAD) არის გერმანიის უმაღლესი სასწავლებლების გაერთიანება, რომელიც თავისი 60.000 სტიპენდიატით მსოფლიოს ერთ-ერთი დიდ სამეცნიერო ფონდად გვევლინება.

DAAD 1925 წელს დაარსდა, მისი ცენტრალური ოფისი ამჟამად ბონში მდებარეობს. ფონდი ფინანსდება გერმანიის საგარეო საქმეთა, განათლებისა და კვლევის სამინისტროს და ევროკავშირის ხარჯებით.

DAAD ძირითადად სამი მიმართულებით ახორციელებს თავის მიზანს:

1. სტიპენდია საუკეთესოებს: DAAD აფინანსებს გერმანელი და უცხოელი სტუდენტების/მეცნიერების საუკეთესო ნაწილს, რომლებიც კონკურენტუნარიან გარემოსა და მკაცრი საკონკურსო პირობების ფონზე მოიპოვებენ სტიპენდიას.

2. ღია სტრუქტურა ყველასათვის: DAAD-ს მიზანია ისეთი საუნივერსიტეტო სტრუქტურების შექმნა (როგორც ქვეყნის შიგნით ისე მის ფარგლებს გარეთ), რომელიც საერთაშორისო კვალიფიკაციას, მობილურობასა და და დიალოგს უზრუნველყოფს. რაც სწავლებისა და კვლევის მაღალ ხარისხს განაპირობებს.

3. ცოდნა სამეცნიერო თანამშრომლობისათვის: DDAAD მიზნად ისახავს მსოფლიოს საგანმანათლებლო და სამეცნიერო სტრუქტურებთან თანამშრომლობის გზით მოპოვებული ცოდნის სისტემატიზირებას, განვითარებასა და ცოდნის ხელმისაწვდომობას, საერთაშორისო პერტნიორული პროგრამების გაღრმავების მიზნით.

DAAD-ს დევიზია: ცვლილებები გაცვლის გზით – change by exchange. http://www.daad.de

DAAD საქართველოში

DAAD საქართველოში 1988 წლიდან არსებობს. 2004 წელს გაიხსნა DAAD-ს თბილისის საინფორმაციო ცენტრი, 2006 წლიდან მოყოლებული კი საქართველოში DAAD-ს სამი ლექტორი მოღვაწეობს.

DAAD-ს თბილისის საინფორმაციო ცენტრი არის გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახურის წარმომადგენლობა საქართველოში. იგი ერთ-ერთია მსოფლიოში არსებულ 54 საინფორმაციო ცენტრს შორის.

DAAD-ს წარმომადგენლობა საქართველოში:

• ინფორმაციას აწვდის ქართველ სტუდენტებს, კურსდამთავრებულებსა და მეცნიერებს გერმანიაში სწავლის, კვლევის და დაფინანსების შესაძლებლობების შესახებ;
• კონსულტაციას უწევს DAAD-სა და სხვა გერმანული ფონდების კონკურსანტებს. აქვე ხდება განაცხადების მიღებაც;

• დახმარების ხელს უწვდის ქართულ და გერმანულ უნივერსიტეტებს პარტნიორული პროგრამების განხორციელებაში, ამასთან ინფორმაციას აწვდის ქართულ მხარეს გერმანული უნივერსიტეტებისა და კვლევითი ორგანიზაციების შესახებ;

• ორგანიზებას უწევს კვალიფიკაციის ასამაღლებელ კურსებს სტუდენტებისა და პროფესორ – მასწავლებლებისათვის, მონაწილეობს ყოფილი სტიპენდიატებისადმი მიძღვნილი სემინარებისა და კონფერენციების წარმართვაში;

DAAD საქართველოში საკამოდ მრავალფეროვანი პროგრამითაა წარმოდგენილი. მისივე დაფინანსებით ხდება პარტნიორული პროგრამების განხორციელება ქართულ და გერმანულ უნივერსიტეტებს შორის, კონფერენციებისა და კვალიფიკაციის ასამაღლებელი კურსების ორგანიზება (მათ შორის რეგიონებშიც).

DAAD-ს დახმარებით ფუნქციონირებს გერმანულენოვანი სამაგისტრო კურსები, საქართველოში ჩამოდიან გერმანელი პროფესორები, დამატებითი შესაძლებლობები ეძლევათ ყოფილ სტიპენდიატებსაც.

დაწვრილებითი ინფორმაცია: http://www.ic.daad.de/tbilissi

DAAD-ს სტიპენდიები საქართველოსთვის 2014/2015

საუკეთესოებს დიდი შანსი აქვთ გახდნენ DAAD-ს სტიპენდიატები. გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახური აფინანსებს სტუდენტებს, მაგისტრანტებს, დოქტორანტებსა და მეცნიერებს.

• საბაკალავრო სტიპენდიები გერმანული სკოლის მე-12 კლასელებისთვის (ხანგრძლივობა 1-5 წელი)
• საზაფხულო კურსები გერმანიის უმაღლეს სასწავლებლებში (ხანგრძლივობა 3-4¾ კვირა)
• სტიპენდია სტუდენტური ჯგუფებისათვის (ხანგრძლივობა 7-10 დღე)
• სასწავლო სტიპენდია ყველა სპეციალობის კურსდამთავრებულისთვის (ხანგრძლივობა1-2 წელი)
• ERP – სამაგისტრო სტიპენდია ეკონომისტებისათვის (ხანგრძლივობა 2 წელი)
• სტიპენდია ხელოვანთათვის (ხანგრძლივობა 10 -24 თვე)
• კვლევითი სტიპენდიები დოქტორანტებისა და ახალგაზრდა კვალიფიცირებული მეცნიერებისათვის (ხანგრძლივობა 1-10 თვე, სადოქტორი სტიპენდია 3 წელი)
• კვლევითი სტაჟირება უნივერსიტეტის პედაგოგებისა და მეცნიერებისთვის (ხანგრძლივობა 3 თვე)
• განმეორებითი სტიპენდია ყოფილი სტიპენდიატებისათვის (ხანგრძლივობა 3 თვე)
• მეცნიერთა ორმხრივი გაცვლა (ხანგრძლივობა 3 თვე)
• სტიპენდია ხელოვანთათვის – უმაღლესი სასწავლებლის პედაგოგებისთვის. (ხანგრძლივობა 3 თვე)

DAAD-ს სტიპენდიების კონკურსი საქართველოში ცხადდება ყოველი წლის სექტემბერში, ხოლო განაცხადების შემოტანის ბოლო ვადაა 31 ოქტომბერი.

კონკურსანტების შერჩევა ხდება გერმანიაში არა DAAD-ს, არამედ კომპეტენტური დარგობრივი კომისიების მიერ, რომელშიც სხვადასხვა უნივერსიტეტების პროფესორები არიან წარმოდგენილი. შერჩევის ერთადერთი კრიტერიუმი კვალიფიკაციაა.

2013 წელს საქართველოსთვის 102 ინდივიდუალური სტიპენდია გაიცა (372 განაცხადიდან), რომ აღარაფერი ითქვას DAAD-ს მიერ დაფინანსებული პარტნიორული პროგრამის ფარგლებში გერმანიაში გამგზავრებულ სტუდენტებსა და პროფესორ მასწავლებლებზე.

დამატებითი ინფორმაცია DAAD-ს სასტიპენდიო პროგრამების შესახებ შეგიძლიათ მიიღოთ http://www.ic.daad.de/tbilissi (→ Stipendien), DAAD-ს თბილისი
საინფორმაციო ცენტრში ან DAAD-ს ლექტორებთან თბილისსა და ქუთაისში.

პენსია

თენგიზ ვერულავა – დაზღვეულ პენსიონერთა მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობა

რამდენად ხელმისაწვდომია პენსიონერთათვის მედიკამენტები, რომელიც ერთ-ერთ ყველაზე საჭირო კომპონენტს წარმოადგენს ჯანდაცვაში?

2012 წლის 1 სექტემბრიდან პენსიონერებზე ვრცელდება სახელმწიფო დაზღვევის პროგრამა. სადაზღვევო პოლისი ითვალისწინებს სამედიცინო მომსახურების გარკვეული სახეების დაფინანსებას, მათ შორის სამკურნალო საშუალებათა ანაზღაურებას დამტკიცებული ნუსხის და ლიმიტის მიხედვით. სადაზღვევო კომპანია პენსიონერებს უნაზღაურებს მედიკამენტებს პოლისის წლიური სადაზღვევო ლიმიტის 100 ლარის ფარგლებში, 50%-ის თანაგადახდით მოსარგებლის მხრიდან. ცნობისათვის, საპენსიო ასაკის პირთა სამედიცინო დაზღვევის პროგრამით ქვეყანაში დაზღვულია 485 875 პირი.

რატომ არის აუცილებელი საპენსიო ასაკის მოსახლეობის სახელმწიფო დაზღვევა? პენსიონერები ყველაზე დიდ რის-ჯგუფს მიეკუთვნებიან. მათ დაზღვევას კერძო სადაზღვევო კომპანიები, როგორც წესი, მოსალოდნელი დიდი ხარჯების გამო თავს არიდებენ. კერძო სადაზღვევო კომპანიას ყოველთვის ურჩევნია შედარებით ჯანმრთელ, ახალგაზრდა ასაკის ადამიანებს მოემსახუროს, რადგან მათი ავად გახდომის რისკი დაბალია. აქედან გამომდინარე, ბევრ ქვეყნებში პენსიონერთა სამედიცინო მომსახურებას სახელმწიფო ფარავს.

რამდენად ხელმისაწვდომია პენსიონერთათვის სამედიცინო მომსახურება?

ხელმისაწვდომობა სამედიცინო მომსახურებაზე არის საჭიროების შემთხვევაში მისი მიღების შესაძლებლობა. მიუხედავად სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამით დაფარვისა, პენსიონერთათვის ჯანდაცვა ხშირად არის კატასტროფული ხარჯების და შესაბამისად მათი გაღატაკების მიზეზი. ამასთან, ჯანდაცვის ხარჯების ყველაზე მზარდი და დიდი წილი სწორედ მედიკამენტებზე მოდის. ასევე თუ გავითვალისწინებთ, რომ სამედიცინო მომსახურების მომხმარებელი უმეტესად საპენსიო ასაკის მოსახლეობაა, ადვილი წარმოსადგენია ჯანდაცვის სერვისებზე და განსაკუთრებით მედიკამენტებზე მათი ფინანსური ხელმისაწვდომობასთან დაკავშირებული პრობლემები.

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის „ჯანდაცვის პოლიტიკის და მენეჯმენტის“ მაგისტრანტებმა ამა წლის გაზაფხულზე ჩაატარეს კვლევა, რომელიც მიზნად ისახავდა საპენსიო ასაკის მოსახლეობის სამედიცინო დაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში მედიკამენტების ფინანსური ხელმისაწვდომობის და ზოგადად სადაზღვევო პოლისით კმაყოფილების შეფასებას.

წერილი სრული სახით იხილეთ ჟურნალ ტაბულას ვებ გვერდზე “ტაბლოგი”

ტაბლოგი: დაზღვეულ პენსიონერთა მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობა

Risk & Losses რისკი და ზარალი

თენგიზ ვერულავა – რისკი და ზარალი (ვიდეოლექცია)

***

***

დაზღვევის საფუძვლები – რისკი და ზარალი

რისკის ცნება, რისკი და შანსი, რისკის ხარისხი, რისკზე გავლენის ფაქტორები, რისკი და ზარალი, მატერიალური და არამატერიალური ზარალი, რისკის სახეები: ფინანსური და არაფინანსური რისკები, წმინდა და სპეკულაციური რისკები, ფუნდამენტური და სპეციფიკური რისკები.

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი
თენგიზ ვერულავა — მედიცინის აკადემიური დოქტორი

ვიდეოლექციაში გამოყენებულია ნაწყვეტები ფილმებიდან:
ელდარ შენგელაია, “შერეკილები”, 1973
ელდარ შენგელაია, “არაჩვეულებრივი გამოფენა”, 1968.
ელდარ შენგელაია, “ცისფერი მთები, ანუ დაუჯერებელი ამბავი”, 1983.
ლანა ღოღობერიძე, “როცა აყვავდა ნუში”, 1972.
სერჯიო კორბუჩი, “ბლეფი”, 1976.
ჩარლზ ჩაპლინი, “ახალი დროება”, 1936.
კშიშტოფ კესლევსკი, “დეკალოგი I, 1988.
ალფრედ ჰიჩკოკი, “მოჯადოებული”, 1945
ჰანს რიხტერი, “მოჩვენებანი საუზმის წინ”, 1928
ვიტორიო დე სიკა, “ველოსიპედების გამტაცებლები”, 1948.
პაოლო და ვიტორიო ტავიანები, “წმინდა ლორენცოს ღამე. 1982
სერგო ფარაჯანოვი, „ბროწეულთა ფერი”, 1968.
სათიაჯით რეი, “გზის სიმღერა”, 1955

როსინის, პიოვანის, დეპლას, კასარის, პოლ მორიას მუსიკა.

The basics of insurance
Risk & Losses
Ilia State University.
Tengiz Verulava

***

დაზღვევის ისტორია (ვიდეოლექცია)

თენგიზ ვერულავა – ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი

პროგრამა – სადაზღვევო საქმე

დაზღვევის ისტორია

საიდან მოდის დაზღვევის იდეა? დაზღვევის განვითარების ეტაპები: ურთიერთდახმარების დაზღვევა; გიულდიურ-საწარმოო დაზღვევა; კომერციული დაზღვევა. ლონდონის ლოიდი, ლოიდის რეესტრი.

***

History of Insurance

Ilia State University

Tengiz Verulava – PhD. Full Time Professor

***

***

Posted by: burusi | September 30, 2013

მიმოხილვა

აკადემიური სტილი

მიმოხილვა

წიგნის ან სტატიის მიმოხილვა აკადემიური ნაშრომის ერთ–ერთი ტიპია. აკადემიური მიმოხილვის მიზანია, გადმოგვცეს წიგნის ან სტატიის შინაარსი კრიტიკულ შეფასებასთან ერთად.  ამ თავში განხილულია აკადემიური მიმოხილვის სტრუქტურული ერთეულები და მათი სათანადო ფორმატი.

1.თავფურცელი

2. მიმოხილვა (ძირითადი ნაწილი)

3. გამოყენებული ლიტერატურა

1. თავფურცელი

თავფურცელზე მოცემული უნდა იყოს:

● მიმოხილული წიგნის ან სტატიის სრული სათაური;
● ინფორმაცია მიმოხილული წიგნის ან სტატიის ავტორისა და გამოცემის შესახებ;
● მიმომხილველის სახელი და გვარი;
● ფაკულტეტი და პროგრამა, რომლის წევრიც არის მიმომხილველი (პროგრამის საფეხურის მითითებით სტუდენტის შემთხვევაში);
● უნივერსიტეტი;
● ადგილი;
● წელი;

თავფურცლის დაფორმატებისას გამოიყენება შემდეგი პარამეტრები:

● შრიფტი – (Unicod-ში კოდირებული შრიფტი, Sylfaen ან მსგავსი);
● შრიფტის ზომა და ფორმა: წიგნის სრული სათაური – 14, გამუქებული და დახრილი; სტატიის სრული სათაური –14, გამუქებული და სწორი; მონაცემები მიმოხილული წიგნის ან სტატიის ავტორისა და გამოცემის შესახებ – 12 და სწორი; მიმომხილველის სახელი და გვარი – 12, გამუქებული და სწორი; ფაკულტეტი და პროგრამა – 12 და დახრილი;
უნივერსიტეტი, ადგილი და წელი – 12, გამუქებული და სწორი;
● ველები: მარჯვენა ველი – 2 სმ, მარცხენა ველი – 2.5 სმ, ზედა ველი – 2 სმ, ქვედა ველი 2 სმ;
● ტექსტი განათავსეთ გვერდის შუაში;
● თავფურცელი არ ინომრება.

იხ. ნიმუში 1 და ნიმუში 2.

ნიმუში 1

წიგნის სრული სათაური

ინფორმაცია წიგნის ავტორის და გამოცემის შესახებ

მიმომხილველი: სახელი და გვარი

ფაკულტეტი, პროგრამა (პროგრამის საფეხური სტუდენტის შემთხვევაში)

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი

თბილისი, 2011

ნიმუში 2

სტატიის სრული სათაური

ინფორმაცია სტატიის ავტორის და გამოცემის შესახებ

მიმომხილველი: სახელი და გვარი

ფაკულტეტი, პროგრამა (პროგრამის საფეხური სტუდენტის შემთხვევაში)

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი

თბილისი, 2011

2. მიმოხილვა

მიმოხილვა მოიცავს შემდეგ ნაწილებს (თუმცა მათი ცალკე გამოყოფა და დასათაურება არ ხდება):

შესავალი ნაწილის დანიშნულებაა: ავტორისა და წიგნის (სტატიის) გაცნობა მკითხველისთვის, ჟანრის ან კვლევის სფეროს მითითება, სამიზნე აუდიტორიის მითითება და პუბლიკაციის (წიგნი, სტატია) მიზნის დასახელება, სათაურისა და წიგნის (სტატიის) შინაარსის ურთიერთმიმართების წარმოჩენა.

ძირითადი ნაწილის აგების პრინციპები: წიგნის ან სტატიის სტრუქტურის განხილვა; წიგნის შემთხვევაში თითოეული თავის, ხოლო სტატიის შემთხვევაში თითოეული სტრუქტურული ნაწილის მოკლე შინაარსის გადმოცემა; წიგნის ან სტატიის კრიტიკული შეფასება საკუთარი აზრის დაფიქსირებით და/ან შედარება მანამდე არსებულ მსგავს პუბლიკაციებთან (ასეთის არსებობის შემთხვევაში).

დასკვნა აჯამებს და განსაზღვრავს: არის თუ არა მიმოხილულ ნაშრომში (წიგნში ან სტატიაში) რაიმე პრინციპული სიახლე, ამართლებს თუ არა წიგნი ან სტატია მიზანს და რამდენად დააკმაყოფილებს იგი სამიზნე აუდიტორიის მოთხოვნებს.

თავფურცელი არ ინომრება, შესაბამისად, ნაშრომის ნუმერაცია იწყება უშუალოდ მიმოხილვის ძირითადი ტექსტის პირველი გვერდიდან. მიმოხილვის დაფორმატებისას გამოიყენება შემდეგი პარამეტრები:

● შრიფტი – (Unicod-ში კოდირებული შრიფტი, Sylfaen ან მსგავსი);
● შრიფტის ზომა – 12;
● ველები: მარჯვენა ველი – 2 სმ, მარცხენა ველი – 2.5 სმ, ზედა ველი – 2 სმ, ქვედა ველი 2 სმ;
● სტრიქონებს შორის მანძილი – 1.5;
● გვერდები დანომრეთ არაბული ციფრებით.

3. გამოყენებული ლიტერატურა

ზოგადად მიმოხილვის შემთხვევაში ავტორი ეყრდნობა მხოლოდ მიმოხილულ პუბლიკაციას, რომლის შესახებაც ინფორმაცია მოცემული თავფურცელზე. თუმცა, შეიძლება იყოს ისეთი შემთხვევა, როდესაც ავტორი მიმართავს სხვა წყაროებს. ასეთ შემთხვევაში გამოყენებული ნებისმიერი წყაროს მითითება ხდება მიმოხილვის ბოლო ნაწილში „გამოყენებული ლიტერატურა“. ლიტერატურის სწორი ციტირებისთვის და გამოყენებული ლიტერატურის ნუსხის სწორად შედგენისთვის გასათვალისწინებელია ილიას სახელმწიფო უნივერისტეტის აკადემიური სტილის წესები წყაროების მითითებისთვის.

აკადემიური სტილი

სტატია აკადემიური ჟურნალისთვის

აკადემიურ ჟურნალში წარსადგენი სტატიები განსხვავდება შინაარსისა და მიზნის მიხედვით. სტატია მიზანი შეიძლება იყოს ახალი მიგნებების წარმოდგენა, არსებული ლიტერატურისა თუ შრომების განხილვა და სხვა. შესაბამისად სტრუქტურა და ფორმატი განსხვავდება იმის მიხედვით თუ რა მიზანს ისახავს სტატია. თუმცა, არსებობს ზოგადი მოთხოვნები, რომლებსაც უნდა შეესაბამებოდეს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის აკადემიური სტილის მიხედვით შესრულებული ყველა სტატია. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ აღნიშნული სტილის მოთხოვნების დაცვა საჭიროა, მხოლოდ ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ გამოცემული აკადემიური ჟურნალებისთვის მომზადებულ სტატიებში.

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის აკადემიური სტილის მიხედვით შესრულებული სტატია შემდეგ სტრუქტურულ ელემენტებს უნდა მოიცავდეს:

1. თავფურცელი
2. აბსტრაქტი
3. შესავალი
4. ძირითადი ნაწილი
5. დასკვნა
6. გამოყენებული ლიტერატურის ჩამონათვალი / ბიბლიოგრაფია

1. თავფურცელი

თავფურცელზე მოცემული უნდა იყოს

● სტატიის სრული სათაური, რომელიც გამოხატავს სტატიის შინაარსს;
● ავტორის (ავტორების) სახელი გვარი;
● ინსტიტუცია, რომელსაც ის წარმოადგენს, თანამდებობა და საკონტაქტო ინფორმაცია (ელექტრონული ფოსტის მისამართები, ტელეფონი ნომრები);
● ჟურნალის სახელწოდება, რომელში დასაბეჭდადაც მომზადდა სტატია და წარდგენის სტანდარტული ტექსტი;
● ადგილი და თარიღი.

იმ შემთხვევაში, თუ სტატიას წარმოადგენს სტუდენტი, მაშინ თავფურცელზე მოცემული უნდა იყოს შემდეგი ინფორმაცია:

● სტატიის სრული სათაური;
● სტუდენტის სახელი და გვარი;
● ფაკულტეტის, პროგრამის დასახელება საფეხურის მითითებით;
● სამეცნიერო ხელმძღვანელის სახელი, გვარი. (სხვა დაწესებულებიდან მოწვეული ხელმძღვანელის შემთხვევაში მიეთითება ხელმძღვანელის სახელი, გვარი და შესაბამისი დაწესებულების სახელი);
● უნივერსიტეტის სახელწოდება;
● ჟურნალის სახელწოდება, რომელში დასაბეჭდადაც მომზადდა სტატია და წარდგენის სტანდარტული ტექსტი;
● ადგილი და თარიღი.

თავფურცლის დაფორმატებისას გამოიყენება შემდეგი პარამეტრები:

● შრიფტი – (Unicod-ში კოდირებული შრიფტი, Sylfaen ან მსგავსი);
● შრიფტის ფორმა და ზომა: ნაშრომის სათაური – 14, გამუქებული და სწორი; ავტორის სახელი და გვარი – 12, გამუქებული და სწორი; ინსტიტუცია და საკონტაქტო ინფორმაცია – 12 და დახრილი; ჟურნალის სახელწოდება და სტანდარტული ტექსტი – 12 და სწორი; ადგილი და წელი – 12, გამუქებული და სწორი; თუ მოცემულია ფაკულტეტის, პროგრამის და სამეცნიერო ხელმძღვანელის მონაცემები – 12 და სწორი.
● ველები: მარჯვენა ველი – 2 სმ, მარცხენა ველი – 2.50 სმ, ზედა ველი – 2 სმ, ქვედა ველი 2 სმ;
● დაშორება სტრიქონებს შორის – 1.5;
● ტექსტი უნდა განთავსდეს გვერდის შუაში;
● თავფურცელი არ ინომრება.

თავფურცლის სწორი ფორმატისთვის იხ. ნიმუშები 1 და 2.

ნიმუში 1

სტატიის სრული სათაური

ავტორის სახელი და გვარი

ინსტიტუციის სახელწოდება
საკონტაქტო ინფორმაცია

სტატია მომზადდა ჟურნალში „ჟურნალის სახელწოდება“ წარსადგენად

თბილისი, 2011

ნიმუში 2

სტატიის სრული სათაური

სტუდენტის სახელი და გვარი

ინსტიტუციის სახელწოდება
საკონტაქტო ინფორმაცია

ფაკულტეტი, პროგრამა
სამეცნიერო ხელმძღვანელი: სახელი და გვარი, აკადემიური ხარისხი
სტატია მომზადდა ჟურნალში „ჟურნალის სახელწოდება“ წარსადგენად

თბილისი, 2011

2. აბსტრაქტი

აბსტრაქტი არის ინფორმაციული აბზაცი, რომელიც მოკლედ ასახავს სტატიის თემატიკას და საკვლევ საკითხს. სტატიის სპეციფიკიდან გამომდინარე ეს შეიძლება იყოს მნიშვნელოვანი მონაცემები, კვლევის მეთოდი, მიზანი, ძირითადი მიგნებები, დასკვნები და სხვა. აბსტრაქტის მოცულობა არ უნდა აღემატებოდეს 300 სიტყვას.

აბსტრაქტის დაფორმატებისას გამოიყენება შემდეგი პარამეტრები:

● შრიფტი – (Unicod-ში კოდირებული შრიფტი, Sylfaen ან მსგავსი);
● შრიფტის ფორმა და ზომა: სათაური – 14, გამუქებული და სწორი; აბსტრაქტის ტექსტი – 12 და სწორი;
● ველები: მარჯვენა ველი – 2 სმ, მარცხენა ველი – 2.5 სმ, ზედა ველი – 2 სმ, ქვედა ველი 2 სმ;
● ტექსტის კიდეები გასწორებულია ორივე მხარეს;
● სტრიქონებს შორის დაშორება – 1.5;
● სათაურსა და ტექსტს შორის დაშორება – 2 სტრიქონი;
● აბსტრაქტის გვერდიდან იწყება გვერდების ნუმერაცია. დანომრეთ გვერდები არაბული ციფრებით.

იხ. ნიმუში 3.

ნიმუში 3

აბსტრაქტი

აბსტრაქტის ტექსტი ქართულ ენაზე __________________________
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
ძირითადი საძიებო სიტყვები: _______ , _________, _______.

Abstract

The text of the abstract in English _________________________
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Key Words: _______ , _________, ________.

3. შესავალი

სტატიის შესავალი არის სტატიის საკვანძო საკითხების ზოგადი მიმოხილვა. ავტორი შესავალში ნათლად აცნობს მკითხველს იმ პრობლემის თუ საკითხის არსს, რომელსაც ეხმაურება სტატია, ასევე წარმოადგენს საკითხთან დაკავშირებულ ლიტერატურას. სპეციფიკიდან გამომდინარე შესავალში შესაძლებელია გაწერილი იყოს კვლევის მიზანი, ჰიპოთეზა, პრობლემის გადაწყვეტის საშუალება, სამიზნე აუდიტორია და სხვა.

4. ძირითადი ნაწილი

ამ ნაწილში გაშლილია სტატიის ძირითადი საკითხები და თემატიკა. ძირითადი ნაწილი შეიძლება იყოს დაყოფილი ქვეთავებად. სტატიის ძირითად ნაწილში შეიძლება წარმოდგენილი იყოს თვალსაჩინოებებიც (ცხრილები, გრაფები, სურათები და სხვა), თუმცა, სასურველია მცირე რაოდენობით. თვალსაჩინოება უნდა იყოს დასათაურებული და ასევე შესაძლებელია მას ახლდეს შენიშვნა, რომელიც უნდა განთავსდეს თვალსაჩინოების ქვემოთ. იმ შემთხვევაში თუ თვალსაჩინოება განსხვავებული ფორმატის ფაილია (GIF, TIFF, JPEG ან სხვა), სამეცნიერო ჟურნალის გამომცემლობამ შეიძლება მოითხოვოს თვალსაჩინოების დანართის სახით წარმოდგენაც.

5. დასკვნა

სტატიის დასკვნითი ნაწილი ემსახურება მანამდე წამოყენებული და განხილული მოსაზრებების შეჯამებაზე დაყრდნობით დასკვნის გამოტანას. დასკვნა მოკლედ უნდა აჯამებდეს მანამდე წარმოდგენილ საკითხებს და განსაზღვრავდეს ახალ მოსაზრებას.

6. გამოყენებული ლიტერატურის ჩამონათვალი/ბიბლიოგრაფია

სტატიას ბოლოს უნდა დაერთოს გამოყენებული ლიტერატურის ჩამონათვალი/ბიბლიოგრაფია, სადაც წარმოდგენილი იქნება სტატიაში გამოყენებული წყაროები. სტატიაში წყაროების მითითებისას და ბიბლიოგრაფიის შედგენისას იხელმძღვანელეთ ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის აკადემიური სტილის წყაროების მითითების წესებით.

სტატიის ტექსტის დაფორმატებისას გამოიყენება შემდეგი პარამეტრები:

● შრიფტი – (Unicod-ში კოდირებული შრიფტი, Sylfaen ან მსგავსი);
● ტექსტის შრიფტის ზომა – 12;
● სათაურების შრიფტის ფორმა და ზომა: პირველი დონის სათაური – 14, გამუქებული და სწორი; მეორე დონის სათაური – 12, გამუქებული და დახრილი; მესამე დონის სათაური – 12 და დახრილი;
● რთული სტრუქტურის მქონე სტატიაში შეიძლება შეგვხვდეს სამ დონეზე მეტი ქვედაყოფა. ქვეთავების რაოდენობა შეიძლება განსხვავდებოდეს სხვადასხვა თავში. თუ თავის ან ქვეთავის დაყოფა ხდება, მაშინ დაყოფის ამ დონეზე მინიმუმ ორი ნაწილი/სექცია მაინც უნდა გამოიყოს. სათაურების დონეების გარჩევა ხდება იმით, რომ ერთი დონის სათაურები ერთნაირად არის გაფორმებული.
● ქვეთავების და მათი ქვეერთეულების სათაურები იწერება ცალკე, ტექსტიდან გამოყოფილ სტრიქონზე. პირველი დონის სათაური ტექსტიდან დაშორებულია ორი სტრიქონით, მეორე დონის სათაური ერთი სტრიქონით და მესამე დონის სათაურსა და ტექსტს შორის კი არ არის გამოყოფილი სტრიქონი. მხოლოდ ყველაზე დაბალი დონის ქვეერთეულის სათაური იწერება იმავე სტრიქონზე, რომელზეც ძირითადი ტექსტი გრძელდება. ტექსტისგან მისი გამოყოფა კი ხდება იმით, რომ ის დახრილად იწერება და მის ბოლოს წერტილი დაისმის.
● ტექსტის სტრიქონებს შორის მანძილი – 1.5;
● ველები: მარჯვენა ველი – 2 სმ, მარცხენა ველი – 2.5 სმ, ზედა ველი – 2 სმ, ქვედა ველი 2 სმ;
● სტატიის გვერდები ინომრება არაბული ციფრებით.

გამოყენებული ლიტერატურა

 ტექსტში: (Doniger 1999, 65)
 გამოყენებული ლიტერატურის სიაში:
Doniger, Wendy. 1999. Splitting the difference. Chicago: University of Chicago Press.
ჩიქობავა, არნოლდ. 1965. იბერიულ-კავკასიურ ენათა შესწავლის ისტორია: სახელმძღვანელო ფილოლოგიური ფაკულტეტის სტუდენტებისათვის. თბილისი: განათლება.
Johns, Adrian. 1998. The Nature of The book: Print and Knowledge in Making. Chicago: Univ. of Chicago Press.

იხილეთ PDF ვერსია “სტატია აკადემიური ჟურნალისთვის”

წყარო: http://library.iliauni.edu.ge/ilib/node/102

Picture2

ლევან კალანდაძე – სადაზღვევო ტერმინების განმარტებითი ლექსიკონი. თბილისი. 2011.

იხილეთ ბმული http://www.nplg.gov.ge

« Newer Posts - Older Posts »

Categories

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2,644 other followers

%d bloggers like this: