Posted by: burusi | September 3, 2010

თენგიზ ვერულავა – “აშშ-ის ჯანდაცვის სისტემის რეფორმა”

Obama signs health care bill, 2010

თენგიზ ვერულავა – Tengiz Verulava

“აშშ-ის ჯანდაცვის სისტემის რეფორმა”

აშშ-ში ჯანმრთელობის ეროვნული დაზღვევის იდეა ყოველთვის მაშინ დგებოდა დღის წესრიგში, როდესაც იცვლებოდა ქვეყნის პოლიტიკური კლიმატი, რომელიც ხშირად დაკავშირებული იყო ომთან, დეპრესიის პერიოდთან. ფრანკლინ რუზველტის რეფორმები დიდი დეპრესიის პერიოდთან ასოცირდება, ხოლო ჰარი ტრუმენის მიერ შემოთავაზებული ეროვნული დაზღვევის სისტემა – მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდთან. აშშ-ის ჯანდაცვის სისტემაში მიმდინარე ისტორიული ცვლილებები შესაძლებელია 2008 წლის მსოფლიო ეკონომიკურ კრიზისს დავუკავშიროთ.

აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნების ისტორიაში არასოდეს ყოფილა ჯანდაცვის რეფორმები ისეთი აქტუალური და პრიორიტეტული, როგორც 2008 წლის არჩევნების დროს. მიუხედავად განსხვავებული მიდგომებისა, ქვეყნის ორივე მსხვილი პარტია, როგორც რესპუბლიკური, ასევე დემოკრატიული, ერთ რამეში თანხმდებოდნენ: ამერიკის ჯანდაცვის სისტემა საჭიროებს ძირეულ რეფორმირებას.

რესპუბლიკური პარტიის ხედვა

John Sidney McCain

რესპუბლიკელთა კანდიდატი ჯონ მაკკეინი მიიჩნევს, რომ ამერიკის ჯანდაცვის სისტემა საჭიროებს რეფორმირებას, მაგრამ არა სახელმწიფოს როლის გაძლიერების გზით. მისი აზრით, დემოკრატების მიერ წარმოდგენილი რეფორმა კიდევ უფრო გაზრდის ფედერალური ბიუჯეტის ისედაც ღრმა დეფიციტს. რესპუბლიკელებმა ჯანდაცვის რეფორმას “ფისკალური ფრანკენშტეინი” უწოდეს.

ექსპერტთა შეფასებით, ობამას გუნდს ჯანდაცვის სფეროს გარდაქმნისთვის ორი ერთმანეთისაგან გამომრიცხავი მიზანი ამოძრავებს: ერთი მხრივ, ჯანდაცვის ხარჯების შემცირება, მეორე მრივ, დაუზღვეველი მოსახლეობისათვის დაზღვევის უზრუნველყოფა. ოპონენტების აზრით, არსებული ეკონომიკური პრობლემებისა და ფედერალური ხარჯების მკვეთრი ზრდის ფონზე მოსახლეობის საყოველთაო დაზღვევა არარეალურია.

რესპუბლიკელები თვლიან, რომ ობამას ჯანდაცვის რეფორმა გადასახადების ზრდას განაპირობებს. პრეზიდენტმა ობამამ განაცხადა, რომ ის გადასახადებს გაზრდის მხოლოს მაღალშემოსავლიანი გადამხდელებისათვის. თუმცა გაზრდილი საგადასახადო ტარიფები არამარტო მდიდარ, არამედ მილიონობით საშუალო ფენის წარმომადგენლებს დააზარალებს. რეფორმის შედეგად, ზოგიერთი ოჯახის გადასახადები 50 %-ს გადააჭარბებს.

რესპუბლიკელებისათვის მიუღებელია მაღალ შემოსავლებზე გადასახადების გაზრდა, რადგან დიდი ბიზნესი ქმნის სამუშაო ადგილებს ინვესტიციების გზით. მაღალ შემოსავლებზე გადასახადები კი შეამცირებს სამუშაო ადგილებს, რაც კიდევ უფრო გაზრდის იმ პირთა რაოდენობას, რომელსაც ობამას გეგმის მიხედვით, ესაჭიროება სახელმწიფო სუბსიდირება.

გარდა ამისა, რეფორმის შედეგად გაიზრდება პაციენტთა მიმართვიანობა, რაც ექიმების დეფიციტის თემასაც დააყენებს დღის წესრიგში. გაიზრდება მოცდის დროები სამედიცინო დაწესებულებებში, რაც ასე დამახასიათებელია ევროპული ჯანდაცვის სისტემებისათვის. შემცირდება სამედიცინო დახმარების ხარისხი.

რესპუბლიკელები ეწინააღმდეგებიან სადაზღვევო სექტორზე სახელმწიფოს მხრიდან რეგულაციების გაზრდას. ბარაქ ობამას რეფორმის მიხედვით, სადაზღვევო კომპანიებს ეკრძალებათ ჯანმრთელოის მდგომარეობის გამო დაზღვევაზე უარის თქმა, ასევე ეკრძალებათ დაზღვეულის ავად გახდომის შემთხვევაში დაზღვევის შეწყვეტა. ექსპერტთა აზრით, აღნიშნული მკვეთრად გაზრდის სადაზღვევო პრემიების ღირებულებას, რაც კიდევ უფრო ხელმიუწვდომელს გახდის დაზღვევას და შედეგად, გაიზრდება სახელმწიფოს მხრიდან სუბსიდირებულთა რიცხვი.

რესპუბლიკელები მიიჩნევენ, რომ მძიმე სახელმწიფო რეგულაციები სადაზღვევო კომპანიებს არასახარბიელო მდგომარეობაში ჩააყენებენ. გარდა ამისა, რეფორმის შედეგად გაიზრდება ბიუროკრატია, რადგან ობამას გეგმა მოითხოვს ჯანდაცვის სისტემის მაკონტროლებელი 50-ზე მეტი სახელმწიფო კომისიების და დაწესებულებების ჩამოყალიბებას. ობამას ინიციატივით მიღებულ ჯანდაცვის სისტემას სახელმწიფო ჯანდაცვის სისტემებისათვის დამახასიათებელი ბიუროკრატიული ბარიერები და მოუქნელობა შეზღუდავს. მრავალი ექსპეტის შეფასებით, ობამას ჯანდაცვის რეფორმა ამერიკულ საზოგადოებას ბიუროკრატიული აპარატის „მსხვერპლად„ აქცევს.

მაკკეინის აზრით, ჯანდაცვის მაღალი ხარჯები სახელმწიფოს მხრიდან გაზრდილი მარეგულირებელი როლითაა განპირობებული. კერძოდ, შტატებს შორის კონკურენტული გარემოს არარსებობით. შტატის კანონმდებლობით ბენეფიციარს უფლება არ აქვს სხვა შტატის სადაზღვევო სარგებელი აირჩიოს. ასეთი სახის არჩევანის არარსებობა და შესაბამისად არაკონკურენტული გარემო ზრდის ხარჯებს.

ჯონ მაკკეინის ჯანდაცვის პროგრამა სადაზღვევო ბაზრის დერეგულირებას, შტატებს შორის ასეთი ბარიერების გაუქმებას, მომხმარებელთა არჩევანის გაფართოებას და ჯანსაღი კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებას ითვალისწინებდა.

რესპუბლიკელები თვლიან, რომ სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის სისტემა, ე.წ. “საზოგადოებრივი არჩევანი” (“public option”) განაპირობებს სადაზღვევო ბაზარზე სახელმწიფო და კერძო დაზღვევის არათანაბარ კონკურენციას, რადგან სახელმწიფო ყველანაირ ბერკეტებს გამოიყენებს კონკურენციის შესაზღუდავად (მაგ. საავადმყოფოებისა და ექიმების დაფინანსების მეშვეობით), რაც საბოლოოდ სახელმწიფო ჯანდაცვის სისტემას დააფუძნებს ქვეყანაში.

რესპუბლიკელები თვლიან, რომ ჯანდაცვის რეფორმა აშშ-ს საკონსტიტუციო საფრთხის წინაშე აყენებს. სახელმწიფო მოქალაქეებს აიძულებს შეიძინონ ჯანმრთელობის დაზღვევა. წინააღმდეგ შემთხვევაში მათ მთლიანი შემოსავლიდან გარკვეული პროცენტის ჯარიმის გადახდა მოუწევთ. ჯარიმის გადახდა შეეხება იმ დამქირავებლებსაც, რომლებიც საკუთარ თანამშრომლებს დაზღვევით არ უზრუნველყოფენ.

რესპუბლიკელების აზრით, ამერიკის კონსტიტუციით ფედერალურ მთავრობას არ აქვს უფლება აიძულოს მოქალაქე შეიძინოს ჯანმრთელობის დაზღვევა. კონსტიტუცია მკაცრად კრძალავს სახელმწიფოს ჩარევას ადამიანის პირად ცხოვრებასა და ეკონომიკური გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში, მათ შორის ჯანმრთელობის დაცვაში.

“თუ ობამას დავუჯერებთ, ჯანმრთელობაზე გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს არა ექიმმა და მისმა პაციენტმა, არამედ ყოვლისშემძლე ფედერალურმა მთავრობამ”, – განაცხადა რესპუბლიკელმა კონგრესმენმა ჯონ კემპბელმა.

ანტიკონსტიტუციურობის გამო, ობამას ჯანდაცვის რეფორმის წინააღმდეგ გამოვიდნენ ზოგიერთი შტატის (ალაბამა, კოლორადო, ფლორიდა, აიდაჰო, ლუიზიანა, მიჩიგანი, ნებრასკა, სამხრეთ კაროლინა, სამხრეთ დაკოტა, ტეხასი, ვაშინგტონი, უტა, ვირჯინია) იუსტიციის მინისტრებიც, რომლებმაც სასამართლოშიც კი შეიტანეს სარჩელი. ვირჯინიის იუსტიციის მინისტრის აზრით, ჯანდაცვის კანონი ეწინააღმდეგება ვირჯინიის შტატის ჯანდაცვის თავისუფლების აქტს, რომლის მიხედვით, სახელმწიფო არ აქვს უფლება მოქალაქეს ჯანმრთელობის დაზღვევის შეძენა აიძულოს.

იგივე აზრზეა სამხრეთ კაროლინის იუსტიციის მინისტრი ჰენრი მაკმასტერიც. მაკმასტერის შეფასებით, ობამას ჯანდაცვის რეფორმა არაკონსტიტუციურია, რადგან ეწინააღმდეგება აშშ-ის კონსტიტუციის მეათე შესწორებას, რომლითაც სახელმწიფოს ეკრძალება ადამიანებისათვის მათი ნების საწინააღმდეგოდ რაიმეს ყიდვის იძულება. მაკმასტერის შეფასებით, ობამას ჯანდაცვის რეფორმა სახელმწიფოს სუვერენიტეტისა და თავისუფლების შეურაცხყოფაა.

ფლორიდის იუსტიციის მინისტრის ბილ მაქქოლმის განცხადებით: “ობამას რეფორმა წარმოადგენს უპრეცენდენტო შეჭრას შტატების სუვერენიტეტში… კანონი შტატებს აიძულებს აკეთოს ის რაც პრაქტიკულად შეუძლებელია და აიძულებს ამის კეთებას დამატებითი ფინანსური რესურსების გამოყოფის გარეშე”.

რესპუბლიკელები ფიქრობენ, რომ ობამას ინიციატივა არ შეესაბამება ამერიკულ პოლიტიკურ და საზოგადოებრივ კულტურას. ამერიკა ეფუძნება მმართველობის უმცირესი ჩარევის პრინციპებს როგორც ეკონომიკურ, ისე სოციალურ საკითხებში. ადამიანის წარმატება განისაზღვრება შრომისმოყვარეობით, ამიტომ მათთვის მიუღებელია მეტი გადასახადების გადახდა იმ პირების დაზღვევისთვის, ვინც, მათი შეხედულებით, უსაქმურია, უმუშევარი, აქვთ ჭარბი წონა, თამბაქოს მომხმარებელია და ირჩევს ცხოვრების არაჯანსაღ წესს.
ფაქტიურად ბარაკ ობამას ბრალი დასდეს აშშ-ში “სოციალიზმის ელემენტების” შემოტანაში და ევროპული ქვეყნების მაგალითზე სახელმწიფო როლის გაძლიერებისკენ სწრაფვაში. რესპუბლიკელებმა ობამას ჯანდაცვის რეფორმას “სოციალიზებული მედიცინა” და “საბჭოთა ჯანდაცვა” უწოდეს. რესპუბლიკელთა აზრით, ბარაკ ობამას ჯანდაცვის რეფორმა ანგრევს “ამერიკულ ოცნებას”, რომელიც ეფუძნება საკუთარ სიცოცხლეზე პიროვნული პასუხისმგებლობის და თავისუფალი არჩევანის იდეას. ჯონ მაკკეინმა ობამას რეფორმას უწოდა “თევზი მზეზე, რომელიც რაც უფრო დიდხანს დევს, მით უფრო ყროლდება”.

დემოკრატიული პარტიის ხედვა

Barack Obama

2008 წლის 8 იანვარს ნიუ-ჰემფშირში წარმოთქმულ თავის წინასაარჩევნო სიტყვაში ბარაქ ობამამ განაცხადა: “ახალი ამერიკული უმრავლესობა წერტილს დაუსვამს მოსახლეობისათვის ხელმიუწვდომელი ჯანდაცვის სისტემის თავაშვებულებას. ჩვენ შემოგვიერთდებიან ექიმები, პაციენტები, დასაქმებულები და დამსაქმებლები, დემოკრატები და რესპუბლიკელები და განვუცხადებთ ფარმაცევტულ და სადაზღვევო ინდუსტრიებს, რომ ისინი ამჯერად ყველა ადგილებს ვერ იყიდიან”.

ბარაკ ობამა მხარს უჭერდა ჯანდაცვის სექტორში სახელმწიფო პასუხისმგებლობის, სადაზღვევო სექტორის რეგულირების გაზრდას, მინიმალური ბაზისური პაკეტის შექმნას, საშუალო და დაბალშემოსავლიანი ამერიკელებისათვის სახელმწიფო სუბსიდირების გაფართოებას. დემოკრატების აზრით, ჯანდაცვის ახალი რეფორმა შეამცირებს ჯანდაცვაზე სახელმწიფო ხარჯებს.

“ჩემი რეფორმა ეხება კოლორადოელ ქალბატონს, რომელსაც ვესაუბრე. მან მიამბო, რომ როდესაც მას აღმოუჩინეს ძუძუს კიბო, სადაზღვევო კომპანიამ – რომელიც ამ ქალბატონისგან ყოველთვიურად 700 დოლარს ღებულობდა – მკურნალობის დაფინანსებაზე უარი განუცხადა. სოცოცხლის გადასარჩენად ქალბატონი იძულებული გახდა საკუთარი საპენსიო დანაზოგები გამოეყენებინა. ჩემი რეფორმა ეხება მერილენდელ მამაკაცს, რომლის სადაზღვევო პერიოდი სამუშაოს შეცვლასთან ერთად შეწყდა. ამ დროს მას დასჭირდა სასწრაფო ქირურგიული სამედიცინო დახმარება, და როდესაც ნარკოზიდან გამოიღვიძა 10000 დოლარის ვალი დახვდა” – განაცხადა ბარაკ ობამამ.

თავდაპირველად ბარაკ ობამა უპირატესობას ანიჭებდა ცენტრალიზებული, ერთი გადამხდელის სისტემის (“single-payer system”), სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის სისტემის, ე.წ. “საზოგადოებრივი არჩევანის” (“public option”), აგრეთვე საყოველთაო დაზღვევის (“universal health care”) ჩამოყალიბებას. გამოთქმული იყო მოსაზრება მედიქეას გაფართოების შესახებაც, კერძოდ, 65 წლამდე მთელი მოსახლეობა უნდა დაზღვეულიყო მედიქეას სახელმწიფო დაზღვევის სისტემაში (“Medicare buy-in”). თუმცა, ქვეყანაში არსებული ინფრასტრუქტურის და ჯანდაცვის ცენტრალიზებულ სისტემაზე პოლიტიკური ოპოზიციის გამო, შემდგომ პერიოდში ობამამ ცვლილებები შეიტანა წარმოდგენილ პროგრამაში.

სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის სისტემის, ე.წ. “საზოგადოებრივი არჩევანის” («public option») მომხრენი მიიჩნევენ, რომ კერძო დაზღვევის სისტემა დაინტერესებულია დაბალრისკიანი, ჯანმრთელი პირების დაზღვევაში (არახელსაყრელი შერჩევა), რის გამოც მარალრისკიანი ბენეფიციარები დაზღვევის გარეშე რჩებიან, ან იძულებული არიან მაღალი სადაზღვევო პრემიები გადაიხადონ. გარდა ამისა, მათი აზრით, სახელმწიფო დაზღვევის სისტემა შედარებით ნაკლებ დანახარჯებს მოითხოვს, ვიდრე კერძო დაზღვევის სისტემა. გეგმა ითვალისწინებდა პრევენციული ღონისძიებების გაუმჯობესებას, ქრონიკული დაავადებების მართვას, რაც ასევე შეამცირებდა ხარჯებს.

რესპუბლიკელებისაგან განსხვავებით, დემოკრატებს მიაჩნიათ, რომ ჯანმრთელობის დაცვა ”უფლებაა და არა პრივილეგია”. კონგრესის ქვედა პალატის სპიკერმა ნენსი პელოსიმ 2010 წლის 21 მარტს ჯანდაცვის რეფორმის კანონპროექტზე ისტორიული კენჭისყრის შემდეგ განაცხადა: ”დღეს ჩვენ შესაძლებლობა გვეძლევა ბოლომდე მივიყვანოთ ჩვენი საზოგადოების დიადი, დაუსრულებელი საქმე და ყველა ამერიკელისათვის დავამტკიცოთ ჯანმრთელობის დაზღვევა, რადგანაც ჯანდაცვა უფლებაა და არა პრივილეგია”.

ჯანდაცვის რეფორმირების გეგმის ქრონოლოგია

2009 წელს ბარაქ ობამამ ეროვნული ჯანდაცვის რეფორმის კოორდინაციისათვის დააფუძნა ჯანდაცვის რეფორმირების კომიტეტი.

2009 წლის 24 თებერვალს ბარაკ ობამამ განაცხადა: “მე არ მაწუხებს ილუზიები, რომ ეს იქნება იოლი პროცესი. ეს იქნება საკმაოდ რთული. ასევე ვიცი, რომ თითქმის 100 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც პირველად, თედი რუზველტმა გამოაცხადა ჯანდაცვის რეფორმირების შესახებ. ჯანდაცვაზე დანახარჯებმა ძალიან დიდხანს დაამძიმა ეკონომიკის ზრდა და ჩვენი ერის სინდისი. ასე, რომ ნუ იქნება ნურავითარი ეჭვი. ჯანდაცვის სისტემის რეფორმას არ შეუძლია მოცდა, მან არ უნდა იცადოს და ის არ დაიცდის კიდევ ერთი წელი”.

President Obama pauses for applause as he delivers a speech on healthcare to a joint session of Congress, Wednesday, Sept., 9, 2009, on Capitol Hill in Washington

2009 წლის 9 სექტემბერს თავის გამოსვლაში პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ განაცხადა: “მე არ ვარ პირველი პრეზიდენტი ვინც განიხილავს ამ საქმეს, თუმცა მზად ვარ ვიყო უკანასკნელი”.

ჯანდაცვის რეფორმირებაზე კანონპროექტი განსახილველად გადაეცა წარმომადგენელთა პალატის 3 კომიტეტს. 2009 წლის 7 ნოემბერს წარმომადგენლობითმა პალატამ მხარი დაუჭირა “ამერიკისათვის ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობის კანონს” (“The Affordable Health Care for America Act”). კანონპროექტს ხმა მისცა 220 კონგრესმენმა (საკმარისი იყო 218 ხმა). 215 კონგრესმენმა, ძირითადად რესპუბლიკელებმა, კანონპროექტის წინააღმდეგ მისცეს ხმა.

ამის შემდეგ, კანონპროექტი განსახილველად გადაეცა სენატის 2 კომიტეტს. აშშ-ის სენატს აქვს წესი, ე.წ. “filibuster”, რომელიც სენატორს კანონის გარშემო ხანგრძლივი დებატების საშუალებას აძლევს. დებატების შეწყვეტა და კანონის მიღება მხოლოდ ”ზეუმრავლესობით” და არა უბრალო უმრავლესობითაა შესაძლებელი, ანუ საჭირო იყო 100 ხმიდან 60 ხმის მხარდაჭერა. 2009 წელს ტედ კენედის გარდაცვალებამდე დემოკრატებს ჰყავდათ 60 კანდიდატი. 2009 წლის დეკემბერში დამატებითი არჩევნები ჩატარდა მასაჩუსეტის შტატში ტედ კენედის გარდაცვალების შემდეგ სენატში გამონთავისუფლებული ადგილის დასაკავებლად. არჩევნებში გაიმარჯვა რესპუბლიკელმა. ამგვარად, დემოკრატებმა სენატში დაკარგეს ”ზეუმრავლესობა” (დღეისათვის ხმათა გადანაწილება შეადგენს – 59-41-ს), და მასთან ერთად რესპუბლიკელების “filibuster” გადალახვის შესაძლებლობა. შედეგად, წარმომადგენლობით პალატაში დემოკრატებს არ დარჩათ შესწორებების ვარიანტების შეთავაზების შესაძლებლობა. მაგრამ დემოკრატებს დარჩათ ე.წ. საბიუჯეტო შეთანმების პროცესის (“budget reconciliation”) შესაძლებლობა: თუ სენატის კანონპროექტში შესწორებები შეეხება მხოლოდ ბიუჯეტზე ეფექტების შეცვლას, მაშინ სენატის კანონპროექტის მისაღებად საკმარისია წარმომადგენლობით პალატაში ხმათა უბრალო უმრავლესობის არსებობა, ხოლო შემდგომ სენატში ხმათა უბრალო უმრავლესობის არსებობა, რომ მიღებულ იქნეს წარმომადგენლობითი პალატის მიერ წარმოდგენილი საბიუჯეტო ცვლილებები. დემოკრატები ამ გზით წავიდნენ.

რეფორმის მიმართ ყველაზე ოპოზიციურად იყო განწყობილი კონსერვატიული ჯგუფი “ჩაის პარტია” (“Tea Party”), რომელიც ეწინააღმდეგებოდა გადასახადების გაზრდას და სახელმწიფოს როლის გაფართოებას. ჯანმრთელობის სადაზღვევო კომპანიები სახელმწიფო სადაზღვევო გეგმის (“public option”), წინააღმდეგ გამოვიდნენ, რომელიც სადაზღვევო ბაზარზე არათანაბარ კონკურენციას გაუწევდა კერძო სექტორს. ზეწოლის შედეგად სახელმწიფო სადაზღვევო გეგმა, ე.წ. “საზოგადოებრივი არჩევანი” (“პუბლიც ოპტიონ”) ამოღებულ იქნა რეფორმის გეგმიდან. ჯანდაცვის მიმწოდებლები და ექიმები მხარს უჭერდნენ რეფორმას. თავად დემოკრატებს შორის უთანხმოება ძირითადად განპირობებული იყო აბორტის დაფინანსებით.

კანონპროექტის მიღების მინიმალური შესაძლებლობის გამო, დემოკრატებმა რეფორმის პროგრამაში მრავალი კონსერვატიული შესწორებანი შეიტანეს. კერძოდ:

  • ამოღებულ იქნა სახელმწიფო სადაზღვევო გეგმა, ე.წ. “საზოგადოებრივი არჩევანი” (public option), რომელიც სადაზღვევო ბაზარზე კონკურენციას გაუწევდა კერძო სექტორს;
  • რეფორმის დასაფინანსებლად, გადასახადები მდიდარი შინამეურნეობებიდან გადანაწილდა დარგებზე. წარმომადგენელთა პალატის კანონპროექტში განზრახული იყო დამატებითი გადასახადი 5.4 % ინდივიდუალური პირების შემოსავლებზე (500 000 დოლარზე მაღლა წლიურ შემოსავალზე). სენატის კანონპროექტში ამის მაგივრად წარმოდგენილ იქნა ძვირადღირებულ სადაზღვევო გეგმებზე 40 %-იანი სააქციზო გადასახადი, აგრეთვე ინდივიდუალურ პირებზე, წლიური შემოსავლით 200 000 დოლარზე მეტი გადასახადის გაზრდა 1.45 %-დან 2.35 %-მდე;
  • ანტიმონოპოლური კანონმდებლობა არ გავრცელდება სადაზღვევო კომპანიებზე;
  • რეფორმის სხვადასხვა კომპონენტების დანერგვის ვადები გადაიდო სამომავლოდ;
  • ცალკეული შტატებისათვის (ნებრასკა, ლუიზიანა) შემოღებულ იქნა რამდენიმე პრეფერენცია.

WASHINGTON – DECEMBER 24 Senate Majority Leader Harry Reid (D-NV) (C) speaks amidst (L-R), Sen. Max Baucus (D-MT), Sen. Charles Schumer (D-NY), Sen. Reid, Sen. Richard Durbin (D-IL), Sen. Christopher Dodd (

2009 წლის 24 დეკემბერს სენატმა მხარი დაუჭირა ჯანდაცვის რეფორმას და მიიღო “პაციენტთა დაცვის და ხელმისაწვდომი დახმარების კანონი” (“The Patient Protection and Affordable Care Act”) 60 ხმით 39-ის წინააღმდეგ. კანონპროექტს მხარი დაუჭირა 58 დემოკრატმა და ორმა დამოუკიდებელმა ექსპერტმა.

ობამამ ამ შედეგებს “ამერიკელი ხალხის დიდი გამარჯვება” უწოდა. რადგან კანონპროექტი შობის წინ იყო მიღებული, რეფორმის მომხრეებმა მას ამერიკელებისათვის გაკეთებული “საშობაო საჩუქარი” უწოდეს.

რადგან სენატმა და წარმომადგენლობითმა პალატამ ორი, ერთმანეთისაგან განსხვავებული კანონპროექტი მიიღეს, უნდა შექმნილიყო შეთანხმებითი კომისია, რომელშიც ორივე პალატის წარმომადგენლები შედიოდნენ და შემუშავდებოდა კანონპროექტის ერთიანი ვერსია. სენატის ვერსიის მიხედვით, 54 მილიონი დაუზღვეველი მოსახლეობიდან 2019 წელს დაზღვევით უზრუნველყოფილი იქნებოდა 32 მილიონი ბენეფიციარი, ხოლო წარმომადგენელთა პალატის ვერსიით – 37 მილიონი პირი. გარდა ამისა, წარმომადგენელთა პალატა მხარს უჭერდა სახელმწიფო დაზღვევის სისტემის განვითარებას, რომელსაც სენატი არ ეთანხმებოდა.

2010 წლის დასაწყისში დემოკრატმა კონგრესმენებმა უარი თქვეს კანონპროექტის დამოუკიდებელ ვერსიაზე და გადაწყვიტეს კენჭისყრაზე გამოეტანათ სენატის მიერ მხარდაჭერილი კანონპროექტი.

2010 წლის 22 თებერვალს, რესპუბლიკური პარტიის ლიდერებთან შეხვედრამდე რამდენიმე დღით ადრე, ობამამ წარმოადგინა ჯანდაცვის რეფორმირების კანონპროექტის შეცვლილი ვარიანტი, რომელშიც ახალი წინადადებები გაახმოვანა. იგი ითვალისწინებდა ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემის რეფორმაში გარკვეული ცვლილებების შეტანასა და ამ საკითხის გამო შექმნილი ჩიხიდან ამერიკელი კანონმდებლების გამოყვანას.

ობამას მიერ წამოყენებული გეგმა წარმოადგენდა ამერიკის კონგრესის ორივე პალატის მიერ წინათ მხარდაჭერილი ორი კანონპროექტის განზოგადებულ ვერსიას. “ნიუ იორკ თაიმსი” აღნიშნავდა, რომ მთლიანობაში ობამას გეგმაში ჭარბობდა სენატის ვარიანტი, ხოლო წარმომადგენელთა პალატის მიერ წარმოდგენილი ვერსია ნაკლებად იყო გათვალისწინებული.

ანალიტიკოსებმა ობამას გეგმა კომპრომისულ ვარიანტად ჩათვალეს, რომელიც წინათ გაჟღერებული ინიციატივებისაგან განსხვავებით, არ შეიცავდა რადიკალურ იდეებს. გეგმაში აღნიშნული იყო, რომ რეფორმის განხორციელება ამერიკის ბიუჯეტს 10 წლის განმავლობაში დაუჯდებოდა 940 მილიარდი დოლარი. რეფორმის მიხედვით, 2019 წლისათვის სამედიცინო დაზღვევას მიიღებდა დაზღვევის გარეშე დარჩენილი 32 მილიონი ამერიკელი. გარდა ამისა, დაზღვევის შესაძენად სახელმწიფო სუბსიდიებს მიიღებდნენ საშუალო ფენის და მცირე ბიზნესის წარმომადგენლები.

კანონპროექტის ახალი ვარიანტი გვერდს უვლიდა ზოგიერთ სადაო საკითხებს, რომელიც დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორის დისკუსიის პროვიცირებას გამოიწვევდა. კერძოდ, ობამას გეგმაში არ იყო ნახსენები სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის სისტემის შექმნის ინიციატივა, რომელიც ოპონენტების მიერ აღიქმებოდა როგორც კერძო დაზღვევის ალტერნატივა. აგრეთვე, ობამამ ყურადღება არ გაამახვილა აბორტების დასაფინანსებლად ფედერალური სახსრების გამოყოფის შესახებ.

რესპუბლიკელები კრიტიკულად შეხვდნენ პრეზიდენტის მიერ წარმოდგენილ ჯანდაცვის რეფორმის ვარიანტს. ამის საპასუხოდ თეთრი სახლის წარმომადგენელმა, დემოკრატმა რობერტ გიბსმა რესპუბლიკელებს კონკრეტული წინადადებების შემუშავება ურჩია.

President Barack Obama hosting a bipartisan meeting on healthcare legislation at Blair House, across the street from the White House, with a few dozen members of Congress

2010 წლის 25 თებერვალს ბლეირ სახლში (Blair House) ჩატარდა სამიტი, სადაც წარმოდგენილი იყვნენ ორივე პარტიის ლიდერები. 7 საათიანი დებატების შემდეგ მიღწეულ იქნა მცირე კონსენსუსი დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორის. თუმცა, კონგრესში რესპულიკელთა უმცირესობის ლიდერმა ჯონ ბუნერმა განაცხადა, რომ ბარაქ ობამას შეცვლილ კანონპროექტში არაფერია ახალი და იგი დემოკრატების მიერ ადრე წამოყენებულ იდეებს ეფუძნება.

2010 წლის 3 მარტს პრეზიდენტი თეთრ სახლში წარსდგა სიტყვით, სადაც კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ჯანდაცვის რეფორმის მნიშვნელობას და კანონის მისაღებად შეთანხმების პროცესზე («reconciliation process») მიუთითა. სენატში კანონის მისაღებად 60 ხმის ნაცვლად უბრალო უმრავლესობაც საკმარისი იყო.

“როცა გვესმის, რომ რეფორმისათვის ახლა დრო არ არის, გავიხსენოთ, თუ რა სიტუაციაში არიან ის პაციენტები, რომლებიც მდგომარეობის მიუხედავად, იძულებული გახდნენ დაზღვევაზე უარი ეთქვათ. ხალხი პოლიტიკას ნაკლებად აქცევს ყურადღებას, ნაცვლად ამისა მოსახლეობა დახმარებას ელის. სწორედ ამიტომ, ჯანდაცვის რეფორმა არ უნდა გადავდოთ“ – განაცხადა ბარაქ ობამამ ოჰაიოს დედაქალაქში სიტყვით გამოსვლისას.

კანონის მიღებამდე რასმუსენისა და სი-ენ-ენ-ის მიერ ჩატარდა საზოგადოების გამოკითხვა. კვლევების მიხედვით, ობამას რეფორმა ამერიკელებისათვის მიუღებელი აღმოჩნდა. სი-ენ-ენ-ის გამოკითხვით, ამერიკელების 56 %-ს არ სურდა ჯანდაცვის სფეროში სახელმწიფოს მაკონტროლებელი როლის გაძლიერება, ხოლო მთავრობის უფლებამოსილების გაზრდას რიგითი ამერიკელები საკუთარი უფლებებისა და თავისუფლებისათვის საფრთხედ მიიჩნევდნენ.

Speaker Nancy Pelosi surrounded by the majority leadership speaks at a press confernce after the House passed health care reform in the U.S. Capitol in Washington, Sunday, March 21, 2010

მიუხედავად პოლიტიკური ოპონენტების და ამერიკული საზოგადოების უმრავლესობის აზრისა, 2010 წლის 21 მარტს, გვიან საღამოს, კონგრესმენები ისევ შეიკრიბნენ კაპიტოლიუმის ბორცვზე გამართულ კვირის ექსტრაორდინალურ სესიაზე. კონგრესის წარმომადგენლობითმა პალატამ მხარი დაუჭირა “პაციენტთა დაცვის და ხელმისაწვდომი დახმარების კანონს” (“The Patient Protection and Affordable Care Act”). კანონს ხმა მისცა 219 კონგრესმენმა, 212-ის წინააღმდეგ. ობამას ინიციატივას არცერთმა რესპუბლიკელმა არ მისცა ხმა. დემოკრატების პოზიციაც კი არაერთგვაროვანი იყო. კერძოდ, 34 დემოკრატმა ობამას რეფორმის წინააღმდეგ მისცა ხმა. ამერიკის ისტორიაში პირველად, მსგავსი მასშტაბის რეფორმა, რესპუბლიკელების სრული წინააღმდეგობის ფონზე, მაინც დაკანონდა.

ისტორიული კენჭისყრის შემდეგ ობამა თეთრ სახლში გამოვიდა სიტყვით: “საბოლოო ანგარიშით, ეს დღე სხვა არაფერია, თუ არა კიდევ ერთი აგური, რომელიც ამერიკული ოცნების საძირკველში ჩაიდო. დღეს ჩვენ ისტორიის გამოწვევას ვუპასუხეთ, ისევე როგორც ჩვენამდე ამას სხვა თაობები აკეთებდნენ: როცა კრიზისი გვემუქრებოდა, გამოწვევას არ ვემორჩილებოდით და სირთულეებს გადავლახავდით; პასუხისმგებლობას არ გავურბოდით – მას თვალს ვუსწორებდით; მომავლის არ გვეშინოდა – მას ვქმნიდით… ეს კანონი არ ახდენს ჯანდაცვის ყველა პრობლემის დაფიქსირებას, თუმცა მივყავართ სწორი მიმართულებით… დღეს ჩვენ ვქმნით ისტორიას ჩვენი ქვეყნისთვის და პროგრესს ამერიკელი ხალხისთვის”.

გავლენიანმა ამერიკულმა გაზეთმა “The Wall Street Journal” ასე უპასუხა კანონის მიღებას: “ზრუნვა ობამასაგან არის ამერიკული კაპიტალიზმის სიცოცხლისუნარიანობის წინააღმდეგ მიცემული ხმა”. ხოლო წარმომადგენელთა პალატაში სიტყვით გამოსვლისას, რესპულიკელმა ჯეოფ დევისმა განაცხადა: “გული დარდით მაქვს სავსე. ამ კენჭისყრით ამერიკის სამომავლო სახე გამოიკვეთა – მსხვილი გადასახადები; შეზღუდული ჯანდაცვა; გაფართოებული ბიუროკრატია. დემოკრატები ამერიკელი ხალხის ნების წინააღმდეგ მიდიან და ისინი პირდაპირ სოციალიზმისაკენ მიჰყავთ”.

Obama signs health care bill, 2010

2010 წლის 23 მარტს თეთრი სახლში პრეზიდენტმა ბარაქ ობამამ საზეიმო ვითარებაში ხელი მოაწერა “პაციენტის დაცვისა და ფინანსური ხელმისაწვდომობის კანონს“ (Patient Protection and Affordable Care Act – PPACA. P.L. 111-148). 22 კალმით საკუთარი ავტოგრაფის დასმის შემდეგ, ობამამ სენტიმენტალურად განაცხადა, რომ ეს გააკეთა “დედამისის სახელით, რომელიც სიმსივნით ავადმყოფი, სიცოცხლის ბოლომდე ებრძოდა სადაზღვევო კომპანიებს“.

“დღეს ხელი მოვაწერე კანონს, რომლისათვის ამერიკელთა თაობები იბრძოდნენ“, – ამაყად განაცხადა პრეზიდენტმა. როგორც გარშემომყოფებმა აღნიშნეს, პრეზიდენტი იმდენად გახარებული იყო თავისი მთავარი შიდაპოლიტიკური პროექტის განხორციელებით, რომ მოჭარბებულ ემოციებს ვერ ფარავდა. მან სენატს მოუწოდა დაემტკიცებინა ხელმოწერილ კანონში შესული დამატებითი ცვლილებები, რომლებიც მას კიდევ უფრო პროგრესულს გახდიდა. რამდენიმე საათის შემდეგ, სენატორები უკვე მუშაობდნენ ობამას მიერ მოწოდებულ თხოვნაზე.

შესწორებათა პაკეტი («reconciliation bill») მოიცავდა:

  • კანონის ტექსტიდან ამოღებულ იქნა ცალკეული შტატებისათვის პრეფერენციები;
  • მდიდარი შინამეურნეობების საინვესტიციო შემოსავლებზე საგადასახადო ბაზის გაფართოება;
  • სიღარიბის ფედერალური ზღვარის (133 – 400 %) ოჯახთა დაზღვევის შედარებით ნაკლები საპროგნოზო ღირებულება;
  • მედიქეას პროგრამით მედიკამენტების შესაძენად ფანჯრის დახურვა («doughnut hole»);
  • მედიქეას და მედიქეიდის მონიტორინგის დამატებითი ღონისძიებები;
  • პირობის გაუქმება, რომელიც ითვალისწინებდა დამქირავებლის მიერ შეთავაზებული არსებული სადაზღვევო გეგმების გამოყვანას ახალი კანონის ზემოქმედებიდან, კერძოდ 26 წლამდე ბავშვთა სადაზღვევო დაფარვა მშობლების სადაზღვევო გეგმით, დისკრიმინაციის აკრძალვა და სადაზღვევო გადახდებზე უარი;
  • მსხვილ დამქირავებლებზე (50-ზე მეტი), რომლებიც დასაქმებულებს არ სთავაზობენ დაზღვევას, ჯარიმების გაზრდა;
  • მედიქეიდის გასაფართოებლად შტატებზე ფედერალური სუბსიდიების გაზრდა;
  • ფარმაცევტულ კომპანიებზე გადასახადების გაზრდა $ 22 მილიარდიდან $ 27 მილარდამდე (10 წლის განმავლობაში);
  • დაზღვევის არქონისას ჯარიმების ტვირთის გადანაწილება ნაკლებად ღარიბი შინამეურნეობებიდან უფრო მდიდრებზე (პირველნი გადაიხდიან ნაკლებს, მეორენი – უფრო მეტს).

რამდენიმე დღის შემდეგ, ვირჯინიაში, ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტში გამოსვლისას ბარაქ ობამამ განაცხადა: “ეს არის დავა, რომელიც გრძელდებოდა არამარტო ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, არამედ მთელი უკანასკნელი საუკუნე. ეს არის დავა – არამარტო ჯანდაცვის ხარჯებზე, არამარტო იმაზე, თუ როგორ დავეხმაროთ ადამიანებს, რომელთაც არასამართლიანად ექცევიან სადაზღვევო კომპანიები. ეს არის დავა ჩვენი ქვეყნის ხასიათზე, იმაზე, თუ როგორ შევძლებთ გავუძლოთ დროის მოთხოვნას და გვეყოფა თუ არა სიმამაცე მივცეთ თითოეულ მოქალაქეს, და არამარტო ზოგიერთებს, თავისი ოცნების განხორციელების საშუალება”
ამგვარად მიღებული კანონი ჯანდაცვის რეფორმის განხორციელების საკანონმდებლო საფუძველი გახდა. კანონის მიღებით საფუძველი ჩაეყარა საყოველთაო ჯანდაცვის ზოგად პრინციპებს. ჯანდაცვის კანონი 1965 წელს მიღებული 65 წლის და ზევით მოსახლეობისათვის მედიქეას სახელმწიფო დაზღვევის პროგრამის შემდეგ ყველაზე მნიშვნელოვან სოციალურ პროგრამას წარმოადგენს.

თუმცა საკითხი ამით არ ამოწურულა. კანონის მიღების შემდეგ რესპუბლიკელები რევანშით დაიმუქრნენ და განაცხადეს, რომ ისინი ბრძოლას გააგრძელებენ. რესპუბლიკელები ნოემბერში კონგრესის შუალედურ არჩევნებში საკმარისი მანდატების მოპოვების შემდეგ კანონის გაუქმებას გეგმავენ.

კანონის ძირითადი პუნქტების ამოქმედება 2014 წლიდან იწყება. მანამდე ობამას წინ ორი არჩევნები აქვს: 2010 წლის ნოემბერში – კონგრესის შუალედური, 2012 წელს კი – საპრეზიდენტო.

Idaho Attorney General Lawrence Wasden, center, gives a news conference in Boise, Idaho on Tuesday, March 23, 2010 on the state’s decision to sue the federal government over health care reform legislation

აშშ-ის 14 შტატის იუსტიციის მინისტრებმა ანტიკონსტიტუციური “სამედიცინო რეფორმის” ანულირების თხოვნით უკვე მიმართეს სასამართლოს. სასამართლო პროცესზე ინიციატივა საკუთარ თავზე აიღო ფლორიდის იუსტიციის მინისტრმა ბილ მაკკოლულმა. სარჩელი შეტანილ იქნა პენსაკოლის (ფლორიდის შტატი) ფედერალურ სასამართლოში.

თუმცა, თეთრი სახლის პრეს-მდივანი რობერტ გიბსი დარწმუნებულია, რომ ადმინისტრაცია შეძლებს ამ თემაზე ყველა სახის სასამართლო გარჩევების მოგებას.

იგივე განაცხადა აშშ-ის იუსტიციის სამინისტროს წარმომადგენელმა ჩარლზ მილლემ: “ჩვენ ენერგიულად დავიცავთ ჯანდაცვის რეფორმირების კანონის კონსტიტუციურობას ნებისმიერ უწყებაში, სადაც კი იქნება წამოყენებული საჩივარი. ჩვენ დარწმუნებული ვართ, რომ აღნიშნული კანონი კონსტიტუციურია, და ჩვენ მივაღწევთ გამარჯვებას”.

April 12, 2006. Gov. Mitt Romney signs Massachusetts Universal Health Care law, as Sen. Ted Kennedy, standing behind him, gives his approval and support

ექსპერტები თვლიან, რომ კანონის გაუქმება ან მისი ძირითადი პუნქტების შეცვლა უახლოეს მომავალში ნაკლებად დამაჯერებელია. ამასთან ბარაკ ობამას მიერ წარმოდგენილი ჯანდაცვის რეფორმა ძირითად მიმართულებებში ემსგავსება მასაჩუსეტის შტატში განხორციელებულ რეფორმას, რომელიც 2006 წელს წამოიწყო გუბერნატორმა რესპუბლიკელთა პარტიიდან მიტ რომნიმ (2008 წელს პრეზიდენტობის ერთერთი პრეტენდენტი რესპუბლიკური პარტიიდან). მასაჩუსეტის რეფორმა წარმატებულადაა აღიარებული, ხოლო მიტი რომნი განიხილება როგორც მომავალ არჩევნებში აშშ-ის პრეზიდენტობის პოტენციური კანდიდატი რესპუბლიკური პარტიიდან. აღნიშნულის გამო შესაძლოა რესპუბლიკელებმა ნაკლები წინააღმდეგობა გაუწიონ ჯანდაცვის რეფორმის ძირითად მიმართულებებს.
როჯერ კოენის ერთ-ერთი საგაზეთო წერილის მიხედვით: “ინდივიდუალიზმი, მეწარმეობა და მთავრობისადმი უნდობლობა ამერიკულ გენომშია ჩაქსოვილი. არცერთი ეს თვისება არ გაქრება მხოლოდ იმის გამო, რომ ვინმე ახალგაზრდა დაეზღვიოს… ინდივიდუალიზმი ამერიკული იდეაა, მაგრამ, აგრეთვე, იმ ცნების აღმნიშვნელიცაა, რომ როცა რამე ფუჭდება, ის უნდა შეკეთდეს. როგორც იქნა შეაკეთეს. შედეგი ნამდვილად არ აღმოჩნდა იდეალური, მაგრამ ის თავისი ნაკლოვანებების – არაეფექტური ხარჯების აღმოსაფხვრელად არის გამიზნული. საზოგადოებას უნდა ჰქონდეს ჯანდაცვის მიმწოდებლებს (საავადმყოფოები, ექიმები, წამლების მწარმოებლები) შორის წარმოებული ფინანსური ურთიერთობების შესახებ ინფორმაცია. მზღვეველებმა უნდა გვამცნონ სადაზღვევო პრემიების იმ პროპორციების თაობაზე, რომლებიც სამედიცინო დახმარების ნაცვლად ადმინისტრაციულ ხარჯებში მიედინება. მათ მოუწევთ ამ პრემიებში ნებისმიერი გაზრდილი თანხის დამტკიცება… მთავარია შეძლებს თუ არა ობამა ჯანდაცვის რეფორმის დაწყებით ამერიკის განახლებისა და გაუმჯობესების საფუძვლების ჩაყრას, რასაც აშკარად არ ჰქონია ადგილი მთელი მისი პრეზიდენტობის დროს. თუ ასე არ მოხდება, მაშინ მას მტკივნეულად დაატყდება თავს მართალთა რისხვა”.

ჯანდაცვის რეფორმის ძირითადი პრინციპები

ბარაქ ობამამ ჯანდაცვის რეფორმირების 8 ძირითადი პრინციპი ჩამოაყალიბა:

  1. ჯანდაცვაზე დანახარჯების გრძელვადიანი ზრდის შემცირება ბიზნესისა და სახელმწიფოსთვის;
  2. ოჯახების დაცვა ჯანდაცვაზე დანახარჯებით გამოწვეული გაკოტრებისა და დავალიანებისაგან;
  3. სავალდებულო დაზღვევის შემოღება;
  4. ექიმისა და დაზღვევის თავისუფალი არჩევანის გარანტია;
  5. პრევენციის (პროფილაქტიკური პროგრამების გაზრდა) და ჯანმრთელობის ხელშეწყობის ინვესტირება; პრევენციული ჯანდაცვა მთლიანად დაფინანსდება სადაზღვევო გეგმის მეშვეობით; მოსახლეობის პასუხისმგებლობის ამაღლება საკუთარ ჯანმრთელობაზე, ჯანმრთელობის საკითხებზე მისი ინფორმირებულობის გაუმჯობესება, პასუხისმგებლური მოხმარების ფორმირება;
  6. პაციენტის უსაფრთხოებისა და მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება; ყველა ამერიკელისთვის ხარისხიან სამედიცინო მომსახურებისა და ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნვეველყოფა; მტკიცებულებითი მედიცინის პრინციპების აქტიური დანერგვა; ჯანდაცვის სტანდარტიზაცია;
  7. სამსახურის შეცვლის ან დაკარგვის შემთხვევაში დაზღვევით დაფარვის გაგრძელება; დაზღვევაზე ბარიერების შემცირება უკვე არსებული ჯანმრთელობის პრობლემების შემთხვევაში;
  8. კონტროლის მექანიზმების და სისტემის გამჭვირვალობის ამაღლების ღონისძიებების ჩამოყალიბება. ჯანდაცვის ხარჯების ეფექტურობაზე კონტროლის გაძლიერება;

სავალდებულო დაზღვევა ყველასათვის

თავდაპირველად ობამას რეფორმა გულისხმობდა საყოველთაო დაზღვევას (“universal health care“). შემდგომ რეფორმის უმთავრესი მიზანი გახდა დაზღვევაზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა. 1914 წლიდან მოსახლეობის უმრავლესობაზე გავრცელდება სავალდებულო დაზღვევა. კონგრესის საბიუჯეტო კომიტეტის შეფასებით, 2019 წლისათვის აშშ-ის მოსახლეობის 95 % უზრუნველყოფილი იქნება ჯანმრთელობის დაზღვევით.

რეფორმით 32 მილიონზე მეტ ადამიანს, რომელთაც წინათ არ ჰქონდათ დაზღვევა, მიეცემა ჯანდაცვის დაზღვევის მიღების შესაძლებლობა. აქედან 16 მილიონი მოქალაქე მიიღებს სახელმწიფო სუბსიდიებს, ხოლო 15 მილიონი ღარიბი მოსახლეობა დაეზღვევა მედიქეიდის სახელმწიფო პროგრამით.

2014 წლიდან მცირე საწარმოებში დასაქმებულებს, უმუშევრებს, თვითდასაქმებულებს, დაბალშემოსავლიან პირებს შესაძლებლობა ექნებათ იყიდონ დაზღვევა ახლადშექმნილ ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟებში (“American Health Benefit Exchange”), რისთვისაც სახელმწიფო გაიღებს თანხებს სუბსიდიების სახით.

მათზე ვინც მონაწილეობას არ მიიღებს სადაზღვევო გეგმის შეძენაში, დაწესდება ჯარიმები.

აქვე აღსანიშნავია, რომ სამედიცინო დაზღვევას არ ექნება მკაცრად სავალდებულო ხასიათი. ის ვინც არ შეიძენს დაზღვევას, დაწესდება ჯარიმები, რომელიც დამოკიდებული იქნება შემოსავლებზე, მაგრამ არ გადააჭარბებს დაზღვევის საშუალო ღირებულებას. ამასთან ასეთ ბენეფიციარს უფლება ექნება სხვა დროს დაეზღვიოს.

მედიქეას პროგრამის სრულყოფა

მედიქეას ბენეფიციარები მიიღებენ დამატებით სუბსიდიებს მედიკამენტების შესაძენად. ბრენდირებულ მედიკამენტებზე განხორციელდება 50 %-იანი ფასდაკლება.

მედიქეიდის პროგრამის გაფართოება

2011 წლიდან განხორციელდება სახელმწიფო პროგრამების გაფართოება. კერძოდ, 65 წლამდე ყველა პირზე (ბავშვები, ორსულები, მშობლები და მოზრდილები), რომელთა შემოსავალი ფედერალური სიღარიბის ზღვრის 133%-ზე ნაკლებია (14404 $ ერთ პირზე და 29327 $ ოთხწევრიან ოჯახზე, 2009 წ.) გავრცელდება მედიქეიდის პროგრამა80. კონგრესის საბიუჯეტო კომიტეტის გათვლებით, მედიქეიდის პროგრამას დაემატება 16 მილიონი ადამიანი.

2014-2016 წლებში მედიქეიდის პროგრამის ახალი წევრები მიიღებენ 100% ფედერალურ დაფინანსებას. 2017 წლიდან – 95% ფედერალურ დაფინანსებას, 94% – 2018 წელს და 90%-ს 2020 და მომდევნო წლებში. შტატებს ევალებათ დარჩენილი წილის დაფარვა.
მედიქეიდის მიერ პირველადი ჯანდაცვის სერვისებზე პირველადი ჯანდაცვის ექიმების დაფინანსება გაიზრდება მედიქეას დაფინანსების მაჩვენებლის 100 %-ით, და 2014 წელს 100 % ფედერალური დაფინანსებით.

სახელმწიფო გამოყოფს სახსრებს ბავშვების სამედიცინო დაზღვევის პროგრამისთვის (CHIP) 2019 წლამდე და გააფაროებს პროგრამის დაფინანსებას 2015 წლამდე.

სუბსიდიები

2014 წლიდან ოჯახები, რომელთა შემოსავალი შეადგენს ფედერალური სიღარიბის ზღვრის 133-400%-ს კერძო დაზღვევის შესაძენად მიიღებენ სახელმწიფო სუბსიდირებას. ერთი პირისათვის წლიური შემოსავლის ზღვარი, რომლის ქვევით დაწესდება სუბსიდირება შეადგენს დაახლოებით 29,327 დოლარს, ოთწევრიანი ოჯახისათვის იგი შეადგენს დაახლოებით 88,200 დოლარს. ფედერალური სუბსიდია გადაირიცხება სადაზღვევო კომპანიაში. 2014-2020 წლების პერიოდში აღნიშნულ სუბსიდიებზე მოსალოდნელი ხარჯები შეადგენს 449 მილიარდ დოლარს (81).
თუ დამსაქმებლის დაზღვევის პროდუქტი შეადგენს აქტუარული ღირებულების სულ მცირე 60%-ს, ან თუ დასაქმებულის პრემიის წილი აღემატება შემოსავლების 9,5%-ს, დასაქმებული მიიღებს სუბსიდიას. ანუ სახელმწიფო გარანტიას იძლევა, რომ ბენეფიციარი შემოსავლის 9.8 %-ზე მეტს არ გადაიხდის სადაზღვევო პაკეტის შესაძენად.

სუბსიდიები გაიცემა მცოცავი, შემოსავალზე დაფუძნებული სკალით, რომლის მეშვეობით, რაც უფრო მცირეა შემოსავალი მით ნაკლებს იხდის ბენეფიციარი დაზღვევისათვის. 133-400%-იან სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მყოფი მოსახლეობა მიიღებს სუბსიდიას, ისე რომ ისინი არ გადაიხდიან შემოსავლების 10%-ზე მეტს დაზღვევისთვის. კერძოდ, პირები, რომელთა შემოსავალი სიღარიბის ზღვარის 133-200 %-ს შეადგენს, პრემიაზე შემოსავლის 4 %-ზე ზევით ხარჯებს დაფარავს სუბსიდია. მაგალითად, პირი, რომლის შემოსავალი 14 000 დოლარია, ხოლო 4 წევრიანი ოჯახისათვის 29 000 დოლარი, დაზღვევისათვის იხდის შემოსავლის 3-4 %-მდე. პირი, რომლის შემოსავალი სიღარიბის ფედერალური ზღვარის 300-400 %-ს შეადგენს, პრემიაზე შემოსავლის 9.5 %-ზე ზევით ხარჯები დაიფარება გაცემული სუბსიდიებით.

სუბსიდიები გაიცემა ჯიბიდან გადახდების (თანაგადახდა, თანადაზღვევა, დედუქციები) შესამცირებლადაც. აღნიშნული სუბსიდიაც მცოცავი, შემოსავალზე დაფუძნებული სკალით გაიცემა. პირები, რომელთა შემოსავლები სიღარიბის ზღვარის 150 %-ს შეადგენს მიიღებენ სუბსიდიას, რომლითაც ჯიბიდან გადახდების მაქსიმალური ხარჯები არ აღემატება სადაზღვევო გეგმის აქტუარული ღირებულების 6 %-ს. პირები, რომელთა შემოსავლები სიღარიბის ზღვარის 250-400 %-ს შეადგენს მიიღებენ სუბსიდიას, რომლითაც ჯიბიდან გადახდების მაქსიმალური ხარჯები არ აღემატება სადაზღვევო გეგმის აქტუარული ღირებულების 30 %-ს. ასე მაგალითად, ოთხწევრიანი პირი, რომლის წლიური შემოსავალი 30000 $-ს შეადგენს, 9435 $-იანი სადაზღვევო პოლისის ყიდვისას, მიიღებს 8481 $-ის ფედერალურ სუბსიდიას, ხოლო თვითონ იხდის 954 $-ს. თუ ოთხწევრიან ოჯახის წლიური შემოსავალი შეადგენს 65 000 $-ს, მიიღებს 3358 $-ის სუბსიდიას, ხოლო თვითონ გადაიხდის 6077 $-ს.

რეფორმა ითვალისწინებს იმ დამსაქმებლების ხელშეწყობას, რომელსაც ჰყავს არა უმეტეს 25 თანამშრომლისა და საშუალო წლიური ხელფასები არის $50 000 ნაკლები. დასაქმებულებისთვის სამედიცინო დაზღვევის შესაძენად გაიცემა კრედიტი. ამასთან, დამქირავებელი ვალდებულია დააზღვიოს სრულგანაკვეთიანი დაქირავებული პირი და გადაიხადოს პაკეტის ღირებულების არანაკლებ 50 %. კრედიტის რაოდენობა დამოკიდებულია საწარმოს ზომაზე და დაქირავებულის ხელფასზე. 2011-2014 წლების პერიოდში, დამქირავებელს, რომლის თანამშრომელთა რაოდენობა 10-ს ან მასზე ნაკლებს, ხოლო საშუალო წლიური ხელფასი 25 000 $ შეადგენს, უფლება აქვს მიიღოს კრედიტი, რომელიც შეესაბამება დამქირავებლის შენატანის მთლიანი რაოდენობის 35 %-ს. ჩვეულებრივ, საოჯახო პოლისისათვის კრედიტი შეადგენს დაახლოებით 2000 $-ს. 2014 წლის შემდეგ იგივე დამქირავებელი, რომლის თანამშრომელთა რაოდენობა 10-ს ან მასზე ნაკლებს, ხოლო საშუალო წლიური ხელფასი 25 000 $ შეადგენს, მიიღებს კრედიტს, რომელიც შეესაბამება დამქირავებლის შენატანის მთლიანი რაოდენობის 50 %-ს.

აგრეთვე გათვალისწინებულია შუალედური გადაზღვევის პროგრამის შექმნა დამსაქმებლებისთვის, რომლებიც უზრუნველყოფენ სამედიცინო დაზღვევას 55 წელზე მეტი ასაკის პენსიონერებზე, რომელთაც არ აქვთ მედიქეაში გაწევრიანების უფლება. პროგრამა აუნაზღაურებს დამსაქმებელს, ან დამზღვევს ზარალების 80% $15000-დან – $90000-მდე. პროგრამა დაიწყება 2010 წლის ივნისში და დასრულდება 2014 წლის 1 იანვარს.

კონგრესის საბიუჯეტო კომიტეტის გათვლებით, 25 მილიონი ადამიანი იყიდის დაზღვევას ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟების (“American Health Benefit Exchange”) მეშვეობით, აქედან 19 მილიონს დასჭირდება ფინანსური დახმარება.
რეფორმა ითვალისწინებს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ცენტრების დაფინანსების გაზრდას (11 მილიარდი დოლარი). დაახლოებით 1.5 მილიარდი დოლარი გამოიყოფა ახალი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ცენტრების ასაშენებლად.

ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟა

რეფორმის მთავარი ელემენტია ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟების (“American Health Benefit Exchange”) შექმნა, რომელიც სადაზღვევო ბაზრის ფუნდამენტალურ ცვლილებებს გამოიწვევს. გარკვეული სახით ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟა ემსგავსება მით რომნის (Mitt Romney) მასაჩუსეტის გეგმის კონექტორს (“Connector”).
ბირჟა ერთგვარ ანგარიშსწორების პალატას, საბითუმო ვაჭრობის დაწესებულებას წარმოადგენს, სადაც მომხმარებლები ურთიერთობას ამყარებენ პროვაიდერებთან და ეცნობიან სადაზღვევო პროდუქტებთან დაკავშირებულ ინფორმაციას74. ბირჟები ახდენენ სადაზღვევო გეგმების (მათ შორის სერვისების ხარჯები) შეფასებას, რითაც დახმარებას უწევენ მომმარებლებს სადაზღვევო გეგმის არჩევაში.
ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟების მიზნები და ამოცანებია:

  • კონკურენცია ფასით და ხარისხით და არა შიგთავსით – სადაზღვევო პროდუქტებით შეთავაზებული მომსახურება, ანაზღაურების ლიმიტები და თანაგადახდის პირობები სტანდარტიზებულია (მაქსიმალური წლიური ზღვარი – 5950 $ ერთი პირისათვის და 11900$ ოჯახისათვის), რაც შესადარისს ხდის სხვადასხვა სადაზღვევო კომპანიის პროდუქტს;
  • ადმინისტრაციული მექანიზმების შექმნა იოლი გაწევრიანებისთვის – დიდი ბიზნესი თავად აფორმებს კონტრაქტს სადაზღვევო კომპანიებთან და უზრუნველყოფს პრემიუმების გადახდას და კონტრაქტის განახლებას, იგივე ფუნციებს შეასრულებს “Exchange” მცირე ბიზნესისა და ინდივიდებისთვის; ბენეფიციარებს და მცირე ბიზნესის წარმომადგენლებს შეუძლიათ იყიდონ სტანდარტული სადაზღვევო გეგმები ონლაინის მეშვეობით;
  • დაბალშემოსავლიანი პირებისათვის (სიღარიბის ფედერალური ზღვარის 400 %-ზე ნაკლები) და მცირე ბიზნესის წარმომადგენლებისათვის (50-მდე დასაქმებული) ბირჟების მეშვეობით სადაზღვევო გეგმების შესაძენად გაიცემა სუბსიდია; სადაზღვევო კომპანიებს ეკრძალებათ აღნიშნულ პირებზე ჯანმრთელობის მდგომარეობის, სქესის ან შემოსავლების და სხვა მაჩვენებლების (ასაკის გარდა) მიხედვით დისკრიმინაცია; განხორციელდება პრემიუმის ცვლილების ან აკრძალვა ან ლიმიტირება;
  • დაზღვევის პერმანენტულობა – სამუშაო ადგილის ცვლილებისას დაზღვეულის სტატუსის შენარჩუნება;
  • სადაზღვევო პროდუქტების, დაზღვევის პირობების და სადაზღვევო კომპანიების შესახებ მომხმარებლის უკეთესი ინფორმირება.

სახელმწიფოს ხელშეწყობით თითოეულ შტატში შეიქმნება ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟები (“American Health Benefit Exchange”). მათი საქმიანობა ძირითადად შტატების კანონებს დაეფუძნება, ცხადია ფედერალური პირობების გათვალისწინებით. რამდენიმე შტატს შეუძლიათ გაერთიანებული ძალებით შექმნან რეგიონალური ბირჟა. შესაძლებელია ერთ შტატში რამდენიმე “Exchange”-ის არსებობა, თუ ცალკეული მათგანი ემსახურება კონკრეტული გეოგრაფიულ არეალს. ჯანმრთელობის დაზღვევის ბირჟების შექმნაში სახელმწიფო გაიღებს გარკვეულ ხარჯებს. ჯანმრთელობის დაზღვევის ბირჟების ფუნქციონირება დაიწყება 2014 წელს.

იმ პირებს, რომლებისთვისაც ფინანსურად ხელმიუწვდომელია დაზღვევა, საშუალება ექნებათ იყიდონ დაზღვევა ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟების მეშვეობით. მცირე ბიზნესისთვის ჩამოყალიბდება ცალკე ამერიკის ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟების ცენტრები. სადაზღვევო მოცვა ხელმისაწვდომი რომ გახდეს, განხორციელდება პრემიუმების და წილობრივი გადახდების (cost-sharing) სუბსიდირება.

ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟების მეშვეობით დაზღვევის ყიდვის უფლება აშშ მოქალაქეებს და ლეგალურ ემიგრანტებს. მცირე ბიზნესში (სადაც დასაქმებულთა რაოდენობა 100-ზე ნაკლებია) დასაქმებულებს შეუძლიათ შეიძინონ დაზღვევა ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟების მეშვეობით.

ჯანმრთელობის სარგებლების ბირჟები არ მოიცავს სახელმწიფო პროგრამების არჩევანს (public plan option). პერსონალის მართვის კომიტეტი (Office of Personnel Management), რომელიც მართავს ფედერალური დაქირავებულების ჯანმრთელობის სარგებლების პროგრამას, ხელშეკრულებას გააფორმებს კერძო დაზღვევის კომპანიასთან თითოეულ ბირჟაში (არანაკლებ ერთი არამომგებიანი ორგანიზაციის ჩათვლით) არანაკლებ ორი მულტი-შტატის გეგმის მოცვისათვის. ყოველ შტატში ბირჟები უნდა მოიცავდეს არანაკლებ ორ მულტი-შტატის სადაზღვევო გეგმებს. მულტი-შტატის გეგმები საჭიროებს ლიცენზირებას და რეგულირებას. არანაკლებ ერთი სადაზღვევო გეგმა არ უნდა მოიცავდეს აბორტს, აგრეთვე ერთი მზღვეველი უნდა იყოს არამომგებიანი.

ბირჟების გეგმები უნდა მოიცავდნენ სარგებლებს, რომლებიც შეესაბამება დადგენილ მინიმალურ სტანდარტს. მინიმალური პაკეტი უნდა შეესაბამებოდნენ ფედერალურ მოთხოვნებს. შტატებს შეუძლიათ შესთავაზონ დამატებითი პაკეტი. მინიმალური სადაზღვევო პაკეტის ჩათვლით შემუშავებულია ოთხი სადაზღვევო პაკეტი, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავდება პრემიების, ჯიბიდან გადახდების და სარგებლების მიხედვით და ერთი კატასტროფული დანახარჯების პაკეტი, რომელიც გაიყიდება ბირჟების მეშვეობით:

  • ბრინჯაოს პაკეტი – აუცილებელი სამედიცნო დაზღვევა, რომელიც ფარავს სამედიცინო ხარჯების 60%-ს (ყველაზე იაფი პაკეტი), ჯიბიდან გადახდების ლიმიტი ტოლია ჯანმრთელობის სადეპოზიტო ანგარიშის (HSA) ლიმიტის ($5,950 ინდივიდებისთვის და $11,900 ოჯახებისთვის 2010 წელს);
  • ვერცხლის პაკეტი – აუცილებელი სამედიცინო დაზღვევა, რომელიც ფარავს სამედიცინო ხარჯების 70%-ს, HSA ლიმიტით;
  • ოქროს პაკეტი – აუცილებელი სამედიცინო დაზღვევა, რომელიც ფარავს სამედიცინო ხარჯების 80%-ს, HSA ლიმიტით;
  • პლატინის პაკეტი – აუცილებელი სამედიცინო დაზღვევა, რომელიც ფარავს სამედიცინო ხარჯების 90%-ს, HSA ლიმიტით;
  • კატასტროფული პაკეტი – 30 წლამდე ახალგაზრდა, ან იმ პირებისთვის, ვინც არ არის ვალდებული შეიძინოს დაზღვევა და ფარავს მომსახურების ღირებულებას ჯანმრთელობის შემნახველ ანგარიშების (HSA) ლიმიტით.

ბენეფიციარის მრიდან ჯიბიდან გადახდის პირობები ლიმიტირებულია მისი შემოსავლების შესაბამისად:

  • ბენეფიციარს, რომელსაც აქვს სიღარიბის ფედერალური ზღვარის 400 %-ზე მეტი შემოსავალი, ჯიბიდან გადახდების მაქსიმალური წლიური ზღვარი შეადგენს 5950 $-ს ერთი პირისათვის და 11900$ ოჯახისათვის (დაახლოებით ჯანმრთელობის შემნახველ ანგარიშებზე არსებული ლიმიტის ტოლი). იგივე ლიმიტი ეხება კატასტროფული ხარჯების გეგმასაც.
  • პირები რომელთა შემოსავალი სიღარიბის ფედერალური ზღვარის 300-400 %-ს შეადგენს, ჯიბიდან გადახდების მაქსიმალური წლიური ზღვარი შეადგენს 3987 $-ს ერთი პირისათვის და 7973 $-ს ოჯახისათვის (ჯანმრთელობის შემნახველ ანგარიშებზე არსებული ლიმიტის ორი მესამედი);
  • პირები რომელთა შემოსავალი სიღარიბის ფედერალური ზღვარის 200-300 %-ს შეადგენს, ჯიბიდან გადახდების მაქსიმალური წლიური ზღვარი შეადგენს 2975 $-ს ერთი პირისათვის და 5950 $-ს ოჯახისათვის (ჯანმრთელობის შემნახველ ანგარიშებზე არსებული ლიმიტის ნახევარი);
  • პირები რომელთა შემოსავალი სიღარიბის ფედერალური ზღვარის 200 %-ზე ნაკლებს შეადგენს, ჯიბიდან გადახდების მაქსიმალური წლიური ზღვარი შეადგენს 1983 $-ს ერთი პირისათვის და 3967 $-ს ოჯახისათვის (ჯანმრთელობის შემნახველ ანგარიშებზე არსებული ლიმიტის ერთი მესამედი).

კონგრესის საბიუჯეტო კომიტეტის (CBO) გათვლით, ბრინჯაოს პაკეტის პრემიის ღირებულება ინდივიდუალური პირისათვის შეადგენს დაახლოებით 4500 $-დან 5000 $-მდე, ხოლო ოჯახისათვის 12000 $-დან 12500 $-მდე79. სხვა პაკეტების ღირებულება გაცილებით მაღალია.

რეგულირება

რეფორმა ითვალისწინებს რეგულირების სისტემის ჩამოყალიბებას ჯანმრთელობის გეგმების/დაზღვევის პროდუქტებისთვის. რეფორმით გამკაცრდება მოთხოვნები კერძო დაზღვევის კომპანიებთან. სადაზღვევო კომპანიებს უფლება არ ექნებათ ჯანმრთელობის მდგომარეობის, ან სქესის გამო უარი უთხრან ბენეფიციარებს, ან ამისთვის მოითხოვონ მაღალი სადაზღვევო შესატანი. 26 წლამდე პირებს უფლება აქვთ ისარგებლონ თავიანთი მშობლების სადაზღვევო პოლისით.
2014 წლიდან ყველა მოქალაქე და რეზიდენტი ვალდებულია ჰქონდეს სამედიცინო დაზღვევა. რეფორმით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაწესება იმ პირებზე, რომლებიც არ შეიძენენ დაზღვევას. დაზღვევის არქონა ისჯება ჯარიმით, რომელიც განხორციელდება შემდეგი სქემით: $95 – 2014 წელს, $325 – 2015 წელს და $695 – 2016 წელს, ანუ 2014 წელს – ოჯახის შემოსავლის 1.0%; 2015 წელს – 2% და 2016 წელს კი 2.5%. ჯარიმები სრულ ოდენობას აღწევს 2016 წელს. გამონაკლის შეადგენენ ამერიკელი ინდიელები, ადამიანები, რომელთაც დაზღვევა არ ჰქონდა 3 თვეზე ნაკლები ვადით, დოკუმენტების არ მქონე იმიგრანტები, ის პირები, რომელთა დაზღვევის პაკეტი აჭარბებს მათი შემოსავლის 8%-ს და ისინი, ვისი შემოსავალიც ნაკლებია სიღარიბის ზღვარზე.
რეფორმის მიხედვით, ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა დაეკისრებათ იმ საწარმოების მფლობელებსაც, რომლებიც უარს განაცხადებენ დაქირავებულებისათვის დაზღვევის შეძენაზე. კერძოდ, დამქირავებლებს რომელთაც ჰყავთ 50 და მეტი თანამშრომელი, რომლებიც არ არიან დაფარული დაზღვევით, და თუ ჰყავთ ერთი სრულ განაკვეთზე დასაქმებული თანამშრომელი მაინც, რომელიც იღებს ფედერალური მთავრობის სუბსიდიას სამედიცინო დაზღვევის საყიდლად, დამქირაველმა უნდა გადაიხადოს $2000 ყოველ ასეთ, სრულ განაკვეთზე დასაქმებულ თანამშრომელზე.

დამქირავებელი, რომელსაც ჰყავს 200 მეტი თანამშრომელი, რომელიც სთავაზობს დაზღვევას თანამშრომლებს, ვალდებულია ავტომატურად გააწევრიანოს თანამშრომლები დაზღვევაში.

დამსაქმებელს მოეთხოვება, უზრუნველყოს ვაუჩერის თავისუფალი არჩევანი იმ თანამშრომლებისთვის, რომელთაც გადაწყვიტეს მიიღონ დაფარვა “Exchange“-ს საშუალებით და მათი შემოსავალი ნაკლებია სიღარიბის ფედერალური ზღვრის 400%-ზე (ერთი პირისათვის შეადგენს 10800 $-ს, ოთხწევრიანი ოჯახისათვის 22000 $-ს), რომელთა პრემიის წილი მეტია შემოსავლის 8%-ზე და ნაკლები 9,8%-ზე.

მონიტორინგი, სისტემის გამჭვირვალობის ამაღლება

რეფორმით გათვალიწინებულია კონტროლის მექანიზმების და სისტემის გამჭვირვალობის ამაღლების ღონისძიებების ჩამოყალიბება. კერძოდ:

  • საავადმყოფოებმა უნდა გამოაქვეყნონ მათ მიერ გასაწევი სერვისების ღირებულება;
  • სადაზღვევო გეგმების სტანდარტიზაცია, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს მომხმარებელთა მოთხოვნებს და მომსახურების ხარისხს;
  • ბენეფიციართა ინფორმირება სადაზღვევო პრემიების გაზრდის მიზეზების თაობაზე;
  • შედარებითი ეფექტური თერაპიულ ღონისძიებებზე დამოუკიდებელი კვლევების ჩატარება.

რეფორმის ბიუჯეტი, მაკროეკონომიკური შედეგი

მიუხედავად ოპონენტ ექსპერტთა მტკიცებისა, რეფორმით გამოწვეული ბიუჯეტის შესაძლო დეფიციტის შესახებ, დამოუკიდებელი ორგანიზაციის, კონგრესის საბიუჯეტო კომიტეტის გათვლით, რეფორმა გრძელვადიან პერსპექტივაში ბიუჯეტის დეფიციტს შეამცირებს. კონგრესის საბიუჯეტო კომიტეტის მიერ წარმოდგენილი ანგარიშის მიხედვით, რეფორმის შედეგად, პირველი ათი წლის განმავლობაში დაიხარჯება 938 მილიარდი დოლარი, ხოლო იმავე პერიოდში ფედერალური ბიუჯეტის დეფიციტი 143 მილიარდ დოლარამდე შემცირდება, ხოლო შემდგომი 10 წლის პერიოდში ფედერალური ბიუჯეტის დეფიციტი 1.2 ტრილიონ დოლარამდე შემცირდება.

რეფორმის მიზანს წარმოადგენს ფედერალური ბიუჯეტის და ქვეყნის ეკონომიკის სტაბილურობა. მოსახლეობის სადაზღვევო დაფარვის გაზრდის გამო, რეფორმა ითვალისწინებს ჯანდაცვაზე ხარჯების გაზრდას უახლოესი 10 წლის განმავლობაში. თუმცა დამატებითი დანახარჯების წილი მშპ-ის 0.5 %-ს არ აღემატება (2009 წელს ჯანდაცვაზე დანახარჯებმა შეადგინა მშპ-ის 17 %).

ნახ: საბიუჯეტო ეფექტი

წყარო: კონგრესის საბიუჯეტო კომიტეტის გათვლები

პროგრამის დაფინანსების წყაროებს წარმოადგენს:

  • მედიქეას სავალდებულო გადასახადების გაზრდა შეძლებული ფენებისათვის – ბენეფიციარს, რომლის წლიური შემოსავალი 200 000 $-ზე მეტია, ხოლო შეუღლებულ პირებს, რომელთა შემოსავალი 250 000 $-ს აღემატება, მედიქეას გადასახადი გაეზრდებათ 2.9%-დან 3.8 %-მდე. უპირველეს ყოვლისა მედიქეა ”ა” ნაწილის (ჰოსპიტალური დაზღვევა) გადასახადი გაიზრდება 0.9 %-დან 2.35 %-მდე;
  • გადასახადი ინვესტიციებიდან მიღებულ შემოსავლებზე – 2013 წლის 1 იანვრიდან ახალი გადასახადი დაწესდება მდიდარი შინამეურნეობების საინვესტიციო შემოსავლებზე (3.8 %), დივიდენდებზე, კერძოდ იმ ბენეფიციარებზე, რომელთა მთლიანი წლიური შემოსავალი 200 000 $-ზე მეტია, და შეუღლებულ პირებზე, რომელთა მთლიანი წლიური შემოსავალი 250 000 $-ს აღემატება. თუ შეუღლებულ პირების სახელფასო შემოსავალი შეადგენს 200000 $-ს და 100 000 $ კაპიტალური სარგებლიდან, 50000 $ ექვემდებარება გადასახადს. კაპიტალურ სარგებელს განეკუთვნება უძრავი ქონების გაყიდვებიდან მიღებული სარგებელი, ანუ, როდესაც პირი უძრავი ქონების გაყიდვიდან მიიღებს 200000$ ან მეტ მოგებას, იგი ექვემდებარება გადასახადს. ამ გადასახადის დაწესებით კაპიტალურ სარგებელზე დღეს არსებული 15 %-იანი გადასახადი 24 %-მდე გაიზრდება. გადასახადის გაერთიანებული კომიტეტის (Joint Committee on Taxation) გათვლებით ამ გადასახადებით შემოსული შემოსავალი 2013 წლიდან 2019 წლამდე შეადგენს 210 მილიარდ დოლარს. ზოგიერთი მკვლევარი თვლის, რომ კაპიტალურ სარგებლებზე გადასახადის მომატება შეამცირებს ინვესტიციებს, რაც განაპირობებს ეკონომიკური ზრდის შეფერხებას, სამუშაო ადგილების და ხელფასების შემცირებას (74);
  • ”კადილაკის გადასახადი” ძვირადღირებულ დაზღვევის გეგმებზე – ძვირადღირებულ სამედიცინო დაზღვევის გეგმებზე, ე.წ. ”კადილაკის პოლისებზე” დაწესდება 40 %-იანი სააქციზო გადასახადი, ე.წ. ”კადილაკის გადასახადი” (“Cadillac tax”). კერძოდ, სააქციზო გადასახადი დაწესდება სადაზღვევო გეგმებზე, რომელთა წლიური ღირებულება ინდივიდუალური პირისათვის შეადგენს 10200 დოლარს, ხოლო ოჯახის მოცვისათვის 27 500 დოლარს. აღნიშნული ახალი გადასახადი ამოქმედდება 2018 წელს. გადასახადის გაერთიანებული კომიტეტის (Joint Committee on Taxation) გათვლებით ამ გადასახადით 2 წლის განმავლობაში შემოსული შემოსავალი შეადგენს 32 მილიარდ დოლარს. მკვლევარების აზრით, აღნიშნული გადასახადი შეეხება დასაქმებულთა 12 %-ს.
  • სამედიცინო ტექნოლოგიებზე გადასახადები – 2013 წლის 1 იანვრიდან სამედიცინო ტექნოლოგიებზე (მოწყობილობა-დანადგარები) დაწესდება 2.3 % სააქციზო გადასახადი. გადასახადი დაწესდება ყველა სახის სამედიცინო ტექნოლოგიებზე კომპიუტერული ტომოგრაფიიდან დაწყებული ქირურგიული დანების ჩათვლით. გადასახადები დაწესდება ლაბორატორიულ გამოკვლევებზეც. ამ გადასახადით შემოსული თანხა შეადგენს 20 მილიარდ დოლარს;
  • გადასახადები მედიკამენტებზე – გადასახადები დაწესდება ფარმაცევტულ საწარმოებზე ბაზარზე მათი წილის პროპორციულად, აგრეთვე გადასახადები დაწესდება ბრენდირებულ მედიკამენტებზე. ამ გადასახადებით ფარმაცევტული საწარმოებიდან 2011-2019 წლებში შემოსული თანხები შეადგენს 27 მილიარდ დოლარს. ზოგი მკვლევარის აზრით, აღნიშნული გადასახადი მედიკამენტების გაძვირებას გამოიწვევს (74);
  • სადაზღვევო კომპანიებზე დამატებითი გადასახადები – 2011 წლიდან სადაზღვევო კომპანიებზე დაწესდება დამატებითი გადასახადები, რომელიც დამოკიდებული იქნება მათ წილზე სადაზღვევო ბაზარზე, კერძოდ, კომპანიის მიერ მოზიდულ პრემიებზე. გათვლებით, ამ გადასახადებით შემოსული თანხა 60 მილიარდ დოლარს შეადგენს. ზოგი მკვლევარის აზრით, აღნიშნული გადასახადი სადაზღვევო პრემიების კიდევ უფრო გაზრდას გამოიწვევს (74);
  • ჯანდაცვის ხარჯების ზრდის ტემპის შემცირება, სერვისების ღირებულების შემცირება, სერვისების ხარჯთეფექტურობის გაზრდა (156 მილიარდი დოლარი);
  • სახელმწიფო პროგრამების, ძირითადად მედიქეას სახელმწიფო ხარჯების შემცირება (132 მილიარდი დოლარი) – მედიქეას სადაზღვევო გეგმაზე სახელმწიფო ხარჯები 10 წლის განმავლობაში შემცირდება 132 მილიარდი დოლარით.
  • მედიქეას სადაზღვევო პროგრამის ეფექტურობის გაზრდა და ხარჯების შემცირება – მედიქეას ბინაზე სამედიცინო დახმარების პროგრამის ხარჯები 10 წლის განმავლობაში შემცირდება 40 მილიარდი დოლარით. 2019 წლისათვის საავადმყოფოებზე გარკვეული დანახარჯები 22 მილიარდით შემცირდება;
  • მედიქეას უპირატესობის (Medicare Advantage) სადაზღვევო პროგრამის ეფექტურობის გაზრდა და ხარჯების შემცირება 70 მილიარდი დოლარით (ამ პროგრამით თითო პირზე ხარჯები 14 %-ით აღემატება ჩვეულებრივი მედიქეას ხარჯებს);
  • ნებაყოფლობითი ადგილობრივი მიკროდაზღვევის შექმნა დროებითი შრომისუნარიონობის შემთხვევაში, საავადმყოფო ადგილების ეკონომია (70 მილიარდი დოლარი)

ზოგი მკვლევარის მტკიცებით, გადასახადები და სუბსიდიები განაპირობებს შემოსავლების ძირეულ გადანაწილებას. ახალი კანონის საფუძველზე, ოჯახები რომელთა წლიური შემოსავლები აღემატება 348000 $-ს, მოუწევთ დამატებით 52000 $-ის გადახდა. ის პირები, რომელთა წლიური შემოსავლები 18000$-ზე ნაკლებია, მიიღებენ მცირე სარგებელს, რადგან მათზე ისედაც ვრცელდება მედიქეიდის პროგრამა (74).

რეფორმის მიღებაზე მოსალეობის და ბაზრის რეაქცია

რეფორმის შესახებ მოსახლეობის აზრი მკვეთრად პოლარიზებულია. ზოგი ექსპერტი თვლის რომ დროთა განმავლობაში მისი პოპულარობა გაიზრდება, თუ მხედველობაში მივიღებთ მედიქეას სახელმწიფო დაზღვევის პროგრამის შემოღების გამოცდილებას. 1965 წელს მედიქეას პროგრამის მიღებაც კონსერვატორების მხრიდან განიცდიდა იმავე სახის მკაცრ კრიტიკას მედიცინის სოციალიზაციის შესახებ. თუმცა დღეს მედიქეას პროგრამა საკმაოდ პოპულარულია.

კომპანია გელლაპის მიერ ჩატარებული სოციალური გამოკითხვით, აშშ-ის მოქალაქეთა 49 % ჯანდაცვის რეფორმას მხარს უჭერს, მაშინ როდესაც რესპოდენტთა 40 % მას ნეგატიურად განიხილავს.

კანონის მიღების შემდეგ სადაზღვევო და ფარმაცევტული კომპანიების აქციების ზრდა ან დაცემა არ შეინიშნებოდა.

ნახ: როგორ ფიქრობთ, რამდებად კარგია ან ცუდია კონგრესის მიერ მიღებული ჯანდაცვის რეფორმა?

წყარო: GALLUP

მოკლევადიან პერსპექტივაში რეფორმას ამერიკის ეკონომიკისათვის არ ექნება მნიშვნელოვანი ეფექტი, რადგან მისი ძირითადი ასპექტები რამდენიმე წლის შემდეგ ამოქმედდება. მაგალითად, სადაზღვევო გეგმების ბირჟები გაიხსნება 2014 წელს. მოკლევადიან პერიოდში ახალ სადაზღვევო გეგმებზე მოსალოდნელია სადაზღვევო პრემიების გაზრდა, ბენეფიციართა დისკრიმინაციაზე აკრძალვის დაწესების გამო. აგრეთვე, მოკლევადიან პერიოდში ზოგიერთი მსხვილი კომპანია დაკარგავს მედიკამენტების შეძენასთან დაკავშირებულ ხარჯებზე საგადასახადო შეღავათებს იმ ყოფილი თანამშრომლებითვის, რომლებიც პენსიაზე გავიდნენ.

მკვლევართა აზრით, რეფორმა ვერ შეაჩერებს ჯანდაცვაზე სახელმწიფო ბიუჯეტის დანახარჯების არაპროპორციულ ზრდას. თუმცა იგივე მკვლევარები აღიარებენ, რომ ზრდის პროცესი მცირედ შენელდება. ზოგი ექსპერტი იმედოვნებს, რომ მიღებული კანონი მხოლოდ პირველ და აუცილებელ ნაბიჯს წარმოადგენს, რომელმაც უნდა განავითაროს ქვეყნის შემდგომი სვლა ეფექტური ჯანდაცვის სისტემისაკენ. სისტემის გარდაქმნის ეტაპის შემდეგ მოსალოდნელია რეფორმათა ახალი წყება.

***

ლიტერატურა:

1. Shipman William G. Retiring with Dignity: Social Security vs. Private Markets, Cato Institute’s Project on Social Security Privatization.
2. Lionel Robbins. The Great Depression (London: Macmillan, 1934), pp. 203, 213, 236.
3. Franklin D. Roosevelt, The Public Papers and Addresses of Franklin D. Roosevelt, comp. Samuel I. Rosenman (New York, Random House, 1938), vol. 3, pp. 287-93;
4. Clive Riddle, President MCOL The Future of Managed Care An Outline, MCOLE – Seminars, 2000.
5. Shirley Johnson-Lans, A Health Economic Primer, Pearson Education, Addison Wesley, 2005.
6. Glied, Sherry A, “Managed Care” Handbook of Health Economics, Vol. 1A, Anthony J. Culyer and Joseph P. Newhouse, eds. (Amsterdam: Elsevier, 2000).
7. Jensen, Gail A., et al. ”The New Dominance of Managed Care: Insurance Care in the 1990s”, Health Affairs, 16 (January-February 1997).
8. Gutler, D. M. and R. J. Zeckhauser, “The Anatomy of Health Insurance”, Vol. 1A, Handbook of Health Economics.
9. Зяблюк Н. Г. Политический плюрализм: контуры американской модели // США и Канада: экономика, политика, культура. 1999. № 5. С. 3–18.
10. http://wwwrnc.org/GOPInfo/Platform/2000platform5.htm.
11. Carmen DeNavas-Walt, Bernadette D. Proctor, Jessica SmithIncome, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2006, U.S. Department of Commerce, Economics and Statistics Administration, U.S. CENSUS BUREAU, 2007
12. Thomas E. Getzen. Health Economics, Fundamentals and Flow of Funds. Temple University, 1997.
13. Committee on the Costs of Medical Care, Medical Care of the American People, Chicago: University of Chicago Press, 1932
14. Victor R. Fuchs, Three “Inconvenient Truths” About Health Care, The New England Journal of Medicine, October 23, 2008
15. Health, United States, 2006, National Center for Health Statistics, With Chartbook on Trends in the Health of Americans. Hyattsville, MD: 2006;
16. Elizabeth Docteur, Hannes Suppanz and Jaejoon Woo, THE US HEALTH SYSTEM: AN ASSESSMENT AND PROSPECTIVE DIRECTIONS FOR REFORM, ECONOMICS DEPARTMENT WORKING PAPERS No. 350, OECD 2003;
17. Michael Tanner, The Grass Is Not Always Greener. A Look at National Health Care Systems Around the World, Policy Analysis, March 18, 2008;
18. Uwe Reinhardt, Peter Hussey, and Gerard Anderson, “U.S. Health Care Spending in an International Context,” Health Affairs 23, no. 3 (2004): 11–12.
19. Organisation for Economic Co-operation and Development, “OECD Health Data 2007: Statistics and Indicators for 30 Countries” (Paris: OECD, 2007).
20. Christine Borger et al., “Health Spending Projections through 2015: Changes on the Horizon,” Health Affairs 25, no. 2 (2006): w61–w73, http:// content.healthaffairs.org/cgi/content/abstract/ hlthaff.25.w61.
21. 10. Jagadeesh Gokhale, “Medicaid’s Soaring Costs: Time to Step on the Brakes,” Cato Institute Policy Analysis no. 597, July 19, 2007.
22. BlueCross BlueShield Association, “The Uninsured in America,” January 2005;
23. Devon Herrick, “Crisis of the Uninsured: 2007,” National Center for Policy Analysis Brief Analysis no. 595, September 28, 2007.
24. “Overview of the Uninsured in the United States: An Analysis of the 2005 Current Population Survey” (Washington: U.S. Department of Health and Human Services, 2005).
25. OECD Health Data, 2007
26. Joseph P. Newhouse_ Anna Sinaiko Can Multi-payer Financing Achieve Single-Payer Spending Levels? Forum for Health Economics & Policy, Volume 10, Issue 1 2007
27. Cathy Schoen, Karen Davis, and Sara R. Collins, Building Blocks For Reform: Achieving Universal Coverage With Private And Public Group Health Insurance, Health Affairs 27, no. 3 (2008)
28. “Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2007.” U.S. Census Bureau. Issued August 2008.
29. Thomas M. Selden and Merrile Sing, “The Distribution Of Public Spending For Health Care In The United States, 2002,” Health Affairs 27, no. 5 (2008): 349-359 (published online 29 July 2008)
30. Lee Igel. The History of Health Care as a Campaign Issue, the Physician Executive. may-june, 2008.
31. Two myths about the U.S. health care system, MONTREAL ECONOMIC INSTITUTE, 2005.
32. U.S. Census Bureau, op. cit., p. 15.
33. Congressional Budget Office, op. cit., p. ix.
34. Elizabeth Docteur, Hannes Suppanz et Jaejoon Woo, The U.S. Health System: An Assessment and Prospective Directions for Reform, OECD Working Papers, No. 350, 27 February 2003, p. 7
35. Sally C. Pipes, Miracle Cure: How to Solve America’s Health Care Crisis and Why Canada Isn’t the Answer, (San Francisco and Vancouver: Pacific Research Institute and Fraser Institute, 2004), p. 25.
36. Danap Goldman, Elizabetha Mcglynn. U.S. Health Care Facts About Cost, Access, and Quality, http://www.rand.org
37. Kaiser Commission on Medicaid and the Uninsured, 2000, 2002, 2003a, and 2003b.
38. Baker and Atlas, 2004; Canadian Institute for Health Information, 2003
39. Centers for Medicare & Medicaid Services, 2004.
40. Improving Health Care: A Dose of Competition, Department of Justice, Federal Trade Commission, 2004.
41. Pamela Farley Short & Deborah R. Graefe, Battery-Powered Health Insurance? Stability in Coverage of the Uninsured, 22 HEALTH AFFAIRS 244, 247-48 (Nov./Dec. 2003); CBO, supra note 175, at viii fig.S2, 9 tbl.3.
42. Technological Change and the Growth of Health Care Spending, The Congress of the United States O Congressional Budget Office, 2008
43. “National Health Expenditure Data: NHE Fact Sheet,” Centers for Medicare and Medicaid Services, referenced February 26, 2008
44. Sean Keehan, Andrea Sisko, Christopher Truffer, Sheila Smith, Cathy Cowan, John Poisal, M. Kent Clemens, and the National Health Expenditure Accounts Projections Team, “Health Spending Projections Through 2017: The Baby-Boom Generation Is Coming To Medicare”, Health Affairs Web Exclusive, February 26, 2008. Retrieved February 27, 2008.
45. “2008 Annual Report” (pdf). PHRMA. Retrieved 2009-06-20.
46. Gerard F. Anderson, Uwe E. Reinhardt, Peter S. Hussey and Varduhi Petrosyan, “It’s The Prices, Stupid: Why The United States Is So Different From Other Countries”, Health Affairs, Volume 22, Number 3, May/June 2003. Retrieved February 27, 2008.
47. Marc L. Berk and Alan C. Monheit, “The Concentration Of Health Care Expenditures, Revisited”, Health Affairs, Volume 20, Number 2, March/April 2001. Retrieved February 27, 2008.
48. Marc L. Berk and Alan C. Monheit, “Datawatch: The Concentration Of Health Expenditures: An Update”, Health Affairs, Winter 1992. Retrieved February 27, 2008.
49. Micah Hartman, Aaron Catlin, David Lassman, Jonathan Cylus and Stephen Heffler, “U.S. Health Spending By Age, Selected Years Through 2004”, Health Affairs web exclusive, November 6, 2007. Retrieved February 27, 2008.
50. Key Issues in Analyzing Major Health Insurance Proposals, The Congress of the United States O Congressional Budget Office, 2008
51. Congressional Budget Office, Accounting for Sources of Projected Growth in Federal Spending on Medicare and Medicaid, Issue Brief (May 28, 2008).
52. Henry J. Kaiser Family Foundation and Health Research and Educational Trust (Kaiser/HRET), Employer Health Benefits: 2008 Annual Survey (Washington, D.C.: Kaiser/HRET, September 2008).
53. Sally C. Pipes. The Top Ten Myths of American Health Care: A Citizen’s Guide, Pacific Research Institute. 2008.
54. “The Uninsured in America,” (Chicago, Illinois: Blue Cross Blue Shield Association, February 27, 2003), http://www.coverageforall. org/pdf/BC-BS_Uninsured-America.pdf; John C. Goodman and 154 / Endnotes Devon M. Herrick, “The Case against John Kerry’s Health Plan,” (Dallas, Texas: National Center for Policy Analysis, September, 2004), http://www.ncpa.org/pub/st/st269/st269.pdf.
55. Reaching Eligible but Uninsured Children in Medicaid and SCHIP, (Washington DC: Georgetown University Health Policy Institute, Center for Children and Families, March, 2008), http://ccf.georgetown. edu/index/cms-filesystem-action?file=strategy+center%2Felig ibleuninsured%2Feligibleuninsuredccf.pdf
56. “Medicaid-Eligible Adults Who Are Not Enrolled: Who Are They and Do They Get the Care They Need?” Urban Institute, Series A, No. A-48, October 2001, http://www.urban.org/publications/ 310378.html
57. “Historical Poverty Tables,” (Washington DC: U.S. Census Bureau), http://www.census.gov/hhes/www/poverty/histpov/hstpov2.html
58. “Medicare at a Glance,” The Miami Herald, August 3, 2008, http:// http://www.miamiherald.com/news/more-info/story/627481.html
59. Office of Management and Budget, Budget of the United States Government, Fiscal Year 2006, (Washington DC: Department of Health and Human Services), 137, http://www.whitehouse.gov/ omb/budget/fy2006/hhs.html
60. Medicare & You, Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS), 2010.
61. “Core Health Indicators; The latest data from multiple WHO sources,” World Health Organization, 2008
62. “Rank Order: Infant mortality rate,” The 2008 World Factbook, (Washington DC: Central Intelligence Agency, 2008), https:// http://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/ 2091rank.html (Note that we didn’t include the “European Union” as its own nation.)
63. David Brown, “Life Expectancy Hits Record High in United States,” The Washington Post, June 12, 2008, “http://www. washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/11/AR2008061101570.html?hpid=sec-health
64. Americans at Risk: One in Three Uninsured, Families USA, 2009
65. Cathy Schoen, Michelle M. Doty, Sara R. Collins, and Alyssa L. Holmgren, “Insured but Not Protected: How Many Adults Are Underinsured?” Health Affairs Web Exclusive (June 14, 2005): W5-289-W5-302; James Robinson, “The Commercial Health Insurance Industry in an Era of Eroding Employer Coverage,” Health Affairs 25, no. 6 (November/December 2006): 1,475-1,486.
66. Ibid.
67. Kaiser Family Foundation, Snapshots: Health Care Costs—How Changes in Medical Technology Affect Health Care Costs, op. cit. See also: Carlos Angrisano, Diana Farrell, Bob Kocher, Martha Laboissiere, and Sara Parker, Accounting for the Cost of HealthCare in the United States (Washington: McKinsey Global Institute, January 2007); Dana Goldman and Elizabeth McGlynn, U.S.Health Care Facts about Cost, Access, and Quality (Santa Monica: RAND Corporation, 2005).
68. U.S. Congressional Budget Office, “Detailed Projections for Medicare, Medicaid, and State Children’s Health Insurance Program,” March 6, 2007, p. 9, http://www.cbo.gov/ftpdocs/78xx/doc 7861/m_m_schip.pdf; and author’s calculations.
69. Eligibility threshold data as of July 2006. Kaiser Family Foundation, “Income Eligibility Levels for Children’s Separate SCHIP Programs by Annual Incomes and as a Percent of Federal Poverty Level, 2006,” http://www.statehealthfacts .org/cgi-bin/healthfacts.cgi?previewid=292 &action=compare&category=Medicaid+%26+SC HIP&subcategory=Children%27s+Medicaid+and +SCHIP+Eligibility&topic=Income+Eligibility+% 2d%2dSeparate+SCHIP+Program.
70. U.S. Census Bureau, “Poverty Thresholds 2006,” February 8, 2007, http://www.census.gov/ hhes/www/poverty/threshld/thresh06.html.
71. Robert Pear, “A Battle over Expansion of Children’s Insurance,” New York Times, July 9, 2007, http://www.nytimes.com/2007/07/09/wa shington/09child.html.
72. U.S. Census Bureau, “Poverty Thresholds 2006.”
73. Ezra Klein, “Health Care Reform for Beginners: The Many Flavors of the Public Option,” Washington Post, June 8, 2009.
74. Michael D. Tanner. Bad Medicine, A guide to the real costs and consequences of the new health care law. Cato Institute, 2010.
75. The Patient Protection and Affordable Care Act, sec. 1311(d)(1).
76. The Patient Protection and Affordable Care Act, sec. 1312(c)(3).
77. The Patient Protection and Affordable Care Act, sec. 1312(d)(3)(D).
78. The Patient Protection and Affordable Care Act, sec. 1312(f)(2)(B).
79. Estimates are for 2016. Letter from Douglas Elmendorf, director, Congressional Budget Office, to Sen. Olympia Snowe, January 11, 2010.
80. The Patient Protection and Affordable Care Act, Title II, Subtitle A, sec. 2001(a).
81. Letter from Douglas Elmendorf, director, Congressional Budget Office, to House speaker Nancy Pelosi, March 20, 2010.
82. Julie L. Hudson, Thomas M. Selden, and Jessica S. Banthin, “The Impact of SCHIP on Insurance Coverage of Children,” Inquiry 42, no. 3 (Fall 2005): 236.
83. Genevieve Kenney and Allison Cook, “Coverage Patterns among SCHIP-Eligible Children and Their Parents,” Urban Institute Health Policy Online no. 15, February 2007, p. 12
84. SCHIP, p. 12.
85. SCHIP, p. vii.
86. Michael F. Cannon, Sinking SCHIP A First Step toward Stopping the Growth of Government Health Programs, Cato Institute, 2007
87. Ibid., p. 14.
88. S 895, “The Children’s Health First Act,” introduced March 15, 2007
89. SCHIP, p. 5.
90. Victoria Craig Bunce, J. P. Wieske, and Vlasta Prikazsky, “Health Insurance Mandates in the States 2007,” Council for Affordable Health Insurance, http://www.cahi.org/cahi_contents/resources/pdf/MandatesInTheStates2007.pdf.
91. U.S. Congressional Budget Office, “Increasing Small-Firm Health Insurance Coverage through Association Health Plans and HealthMarts,” January 2000, pp. 16–17, http://www.cbo.gov/ftp docs/18xx/doc1815/healthins.pdf. See also William J. Congdon, Amanda Kowalski, and Mark H. Showalter, “State Health Insurance Regulations and the Price of High-Deductible Policies,” working paper, January 15, 2005.
92. Frank A. Sloan and Christopher J. Conover, “Effects of State Reforms on Health Insurance Coverage of Adults,” Inquiry 35, no. 3 (Fall 1998): 280–93. See also Christopher J. Conover, “Health Care Regulation: A $169 Billion Hidden Tax,” CatoInstitute Policy Analysis no. 527, October 4, 2004, http://www.cato.org/pubs/pas/pa527.pdf, p. 21.
93. Mark V. Pauly and Bradley Herring, “Risk Pooling and Regulation: Policy and Reality in Today’s Individual Health Insurance Market,” Health Affairs 26, no. 3 (May/June 2007): 770–79, http://content.healthaffairs.org/cgi/content/abstract/26/3/770.
94. Steven G. Craig and Joel W. Sailors, “Interstate Trade Barriers and the Constitution,” Cato Journal 6, no. 3 (Winter 1987): 821,
95. Nina Owcharenko, “Making Association Health Plans a Success,” Heritage Foundation Backgrounder no. 1824, February 14, 2005.
96. Joseph Paduda, “Insurance Industry Profit Margins,” Managed Care Matters, December 9, 2004, citing data fromWeiss Ratings.
97. America’s Health Insurance Plans, http: //www.ahip.org/content/default.aspx?bc=31|42.
98. Pharmaceutical Manufacturers Association, “Facts about the U.S. Pharmaceutical Industry,” 2002.
99. JosephDiMasi et al., “The Price of Innovation: New Estimates of Drug Development Costs,” Journal of Health Economics (February 2003).
100. Michael Tanner. A Fork in the Road Obama,McCain, and Health Care, Cato Institute, 2008
101. Victoria Craig Bunce and J. P. Wieske, “Health Insurance Mandates in the States 2008,” Council for Affordable Health Insurance, 2008.
102. Devon Herrick, ‘How to Create a Competitive Insurance Market,” National Center for Policy Analysis Brief Analysis no. 558, June 15, 2007, citing data fromthe Commonwealth Fund.
103. “Health Insurance: Overview and Economic Impact in the States,”, Center for Policy and Research • America’s Health Insurance Plans, 2006
104. OECD Health Data 2010.
105. Kim Bailey and Laura Parisi, Too Great A Burden: Americans Face Rising Health Care Costs (Washington: Families USA, April, 2009).
106. Gary Claxton, et al., Employer Health Benefits 2008 Annual Survey (Menlo Park, CA: Kaiser Family Foundation and Health Research and Educational Trust, 2008).
107. Thomson Prentice, Health, history and hard choices:Funding dilemmas in a fast changing world , WHO, 2006.
108. American Foundation. American Medicine, Volume II. New York: The American Foundation, 1937.
109. Journal of the American Medical Association, August 12, 1922, p. 633
110. Health Insurance Institute 1961, Source Book, p. 10
111. Health Insurance Institute 1965, Source Book, p. 14

P.S. წერილი გამოქვეყნდა მრავალთა თხოვნით. თუმცა ავტორი მიიჩნევს, რომ იგი საჭიროებს შემდგომ დამუშავებას და შევსებას, რაც დაემატება მიმდინარე პერიოდში.


Responses

  1. I really enjoyed the post. I am running Arch Linux with the Opera beta – your blog’s comments are sort of broken.

  2. ლურჯი ჯვარი და ლურჯი ფარი დღესაც ფუნქციონირებს აშშ-ში?🙂

  3. ახლა რა სიტუაციაა “პაციენტის დაცვისა და ფინანსური ხელმისაწვდომობის კანონი”-ს მხრივ?🙂 არ გაუქმებულა ხომ მიღებული კანონი და 2014 წლიდან კვლავ მის ამოქმედებას ელოდებიან ხომ?🙂


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: